Page 351

شعرالعجم حصهٔ چهارم ۳۴۶ معلوم می شود که رودکی در تمام بحور مشهوره بنیاد مثنوی گوئی را افگنده است در وزن شهنامه هم یک مثنوی را تحریر داشته است که یک شعر آن این است نکو گفت مزدور با آن خدیوش مکن بد بکس گر نخواهی به خویش این اشعارش در هفت پیکر است : گفت نقاش چونکه نشناسم که نه دیوانه و نه فرزانم خویشتن پاک دار و بی‌پرخاش هیچ کس را مباش عاشق و تاش بعد از رودکی اکثری از شعراء مثنوی ها نوشتند و قبل از فردوسی یک ذخیرهٔ بزرگ مثنویها تیار شده بود اسدی در لغت خویش بسیار اشعاری را از مثنویهای بیتی ، ابوشکور عنصری نقل کرده است عنصری نیز در اکثری از بحور مثنویهای را تحریر داشته است . و امق و عذرا که مثنوی مشهور اوست درامروز وجود ندارد و چند اشعارش حسب ذیل است : مرا هرچه ملک و سپاه است و گنج همه آن تست و ترا زوست گنج به سنجید عذرا چو مردان جنگ نرسنجید بر بارگی تنگ تنگ چو مانی نباید ستردن بکام بود راندن تعبیه بی‌نظام پریزادگان رزم را دلپسند به پولاد پوشیده چینی پرند