Page 149

شعر العجم حصه چهارم ۱۴۴ و سکنات و از دیگر تاریخ مختلفه نقل هر چیزی را کرده می تواند، و این امر نیز از فطرت انسانی مشهود است که برای او از محاکات یک لطف مخصوصی حاصل میگردد. فرض کنید که اگر تصویر یک جانور بد صورتی را عیناً بی کم و کاست تصویر کند. هر شخص را از مشاهده آن یک لطف مخصوصی حاصل می گردد. حالانکه از دیدن خود همان جانور طبیعتش مکدر میشود، ازین معلوم شد، که محاکات یک چیزی ذاتاً لطف انگیزی باشد، عام ازینکه آن چیز خوب باشد یا خراب، چونکه شعر نیز یک رقم نقالی است لہذا خواه مخواه از آن بر طبیعت یک اثر مخصوصی واقع میگردد۔ وجه دیگرش آن است که موسیقی و راگ نیز طبعاً یک چیز موثری است و در شعر نیز یک جز موسیقی شامل است لہذا در هر شعر یکه زیاده تر موسیقیت موجود باشد، زیاده تر موثری باشد وجوهی را که ارسطو بیان کرده، اگرچه بجای خویش صحیح است، اما تاثیر شعر فقط بر همین چیزها موقوف نیست، بلکه در شعر علاوه برین دیگر اشیا نیز شامل اندکه بواسطه آن بر دلها اثری افگند، برای دلنشین نمودن