Page 14

شعرالعجم حصه چهارم مجمعی درین موضوع بیاناتی ایراد کند ، این اظهارات او سائینس، تاریخ یا واقعه نگاری است - نوعی از اقسام شاعری واقعه نگاری است ، یعنی شاعر تصویر واقعات خارجی را میکشد ، اما نه ازین حیثیت که وی در واقعه چیسیست، بلکه ازین حیثیت که آن واقعه بر جذبات ما چه اثر می افگند ، شاعر تصویر آن چیز ها را بخط و خال ساده نی بلکه در آن رنگ امیزی قوه تخیل را بیشتر میکند ، تا موثر گردد فرق در بین شاعری واقعه نگاری و خطابت از تقریر فوق فرق بین واقعه نگاری و شاعری واضح میگردد ولی تا اکنون هم حد فاصل خطابت و شاعری قائم نگردیده است زیرا که مقصود در خطابت نیز ماند شاعری بر انگیختن جذبات و احساسات می باشد، اما در واقع شاعری و خطابت دو چیز ہای علیحدہ میباشند ، مقصد از خطابت مخاطبه نمودن با حاضرین میباشد ، و ناطق مذاق و معتقدات و میلان طبیعت حضار را جستجو میکند تا ازین رهگذر این چنین یک پیرائیه را برائے تقریر خویش اختیار کند که توسط آن جذبات را بر انگیزاینده سامعین را مطیع و همنفکر خویش بنماید - برخلاف آن