Page 164

نسخہ سویم سراج الوقایع صفحہ ۱۵۷ پیاده وارد و او تماماً با ملحق بسردار عبدالرحمن خان یا متفرق شدند سردار عبدالرحمن خان خائفانه ببلخ در ود نمود سپاه نظام آنجا اورا محترما پذیرفتند و صاحبخانه قد اسلحه و استعداد قابلی شد و عزم تسخیر تاشقرغان نمود سردار محمدعظم خان دید که عموم سپاه و رعیت بسردار عبد الرحمن خان گرویده اند ناچار از قلعه غوری دراه کوه هندوکش با چند نفرے بسمت کابل فرار کرد و درین راه مردم ہزار شیخی اموال آنها را تا راج کردند سردار عبدالرحمن خان در ترکستان متخیل شد حتی سلطان مراد حاکم و میر قتہ عن اظہار یکجانلی نموده پانصد راس اسپ و دویست نفر شتر و دو ہزار بها گوسفند و چهارصد خروار غلہ دہشت هزار تومان پول نقد بمعظم الیه فرستاد و در اینوقت کاغذ سردار محمد اعظم خان رسید که وارد بدخشان شده سردار عبدالرحمن خان با استعدادی شایان از راه قره کتل رو بیامیان آمد و اہالی بر بر بار و کاسای خود براهی فوق العاده واعداد زیاد از ہر جهت بمعظم الیه نمودند و از آنجا ببابجگاه ورود کرد و منتظر عمویش سردار محمد اعظم خان شد واو بعد از یکماه رسید در صورتیکہ شکایت زیاد از بدرفتاری و سوء سلوک رجال دولت انگلیس داشت و حال آنکہ در عہد مرحوم امیر دوست محمد خان و سله دوستی همین پدرش با انگلیسها بهمین سردار محمد اعظم خان بود و در زمان حبر آیند و کستان که عموم اہالی پنج آب ہندوستان مایل باطاعت و تبعیت امیر دوست محمدخان بودند که کافہ السابق ضمیر افغانستان شوند سردار محمد اعظم خان رای نداد و نگذاشت قبول استدعای آنها بشود با وجود این انگلیسها بدخلاق رفتار کرده بودند آیة گلیری سے مؤلف شاہد حال است که بعد از چندین ہزار زحمت بدولت انگلیس با امید واریها و چندین سال خیرخواهی بآن دولت اقامت پنجوئے درد معاشی تن در ندادند و مستقدام ششدار و میخواستند مرا بزبان خوش و لطایف الحیل و مختصر بامانه هر وقت مخلص خود داشته باشند لہذا ترک مراوده با آنها نموده در ظل عنایت حضرت ثامن الائمہ ۴۳ پناه داری و نگهداری از دولت علیہ ایران خواستم وسپان چندی بجهت استحصال ہم اسنادو پستہ بید روس عقد و کفیل معاش مؤلف شدند بدون هیچ ملاحظہ اما رجال دولت انگلیس که در عدل و انصاف دعوی برتری بر عموم ناس دارند از راه بخل راضی ببرونے خوردن مؤلف نیستند و بانواع رسایل در تخریب کار و عدم اعتبار این بنده درگاه اله میکوشند عجب اینکه نه خودشان مرد نگهداری مؤلف میباشند نه میگذارند بکار دیگری از امورات لشکری یا کشوری ایران دخالت پیدا کنم و خود را از منت روسیان معذور دارم و حال انکہ ہتی عیال پریشان حال از وطن آواره بیچاره سوئی نوکر و اجزا وابستہ مؤلف است و بجز لطف الہی مصدر هیچ کاری هم در غربت نیستم پس فَأَحْکُمْ بَیْنِی وَبَیْنَهُمْ یَا أَحْکَمَ الْحَاکِمِینَ خداوند داد ما خانواده را از دولت انگلیس بگیرد که در دوستی و دشمنی رجال آن دولت جز ندامت و زحمت حاصلی ندیدیم مثل امیر محمد اعظم خان که نتیجه امارت علت بود خلاصه سردار عبد الرحمن خان در اطاعت و فرمانبرداری عموی خود میباشد و زر دستی اختیار کرد و بعد ده روز از راه غوریبند روانه محال کوهستان شدند امیر شیر علیخان سردار محمد شریف خان برادر کشته را که برادر صلبی خود نیست با سپاهی جرار بدفع اینها فرستاد اما بمحض اینکه سردار محمد اعظم خان نامه بسردار محمد شریف خان فرستاد آنهم کینه دیرینہ را بخاطر آورده از امیر شیر علیخان روگردان شد و باردو کے سردار محمد اعظم خان آمد و انرا بمقدم خود و چاریکار مصیب آباد رفتند و در اینمورد برف زیادی بارید و ہوا سرد شد لیکن ہر قسم بود با سپاه خود در قلعه توخال رسیدند