{"book":"adl1214","page":164,"text":"نسخہ سویم سراج الوقایع صفحہ ۱۵۷\n\nپیاده وارد و او تماماً با ملحق بسردار عبدالرحمن خان یا متفرق شدند سردار عبدالرحمن خان خائفانه ببلخ در ود نمود\nسپاه نظام آنجا اورا محترما پذیرفتند و صاحبخانه قد اسلحه و استعداد قابلی شد و عزم تسخیر تاشقرغان نمود سردار محمدعظم خان\nدید که عموم سپاه و رعیت بسردار عبد الرحمن خان گرویده اند ناچار از قلعه غوری دراه کوه هندوکش با چند نفرے\nبسمت کابل فرار کرد و درین راه مردم ہزار شیخی اموال آنها را تا راج کردند سردار عبدالرحمن خان در ترکستان\nمتخیل شد حتی سلطان مراد حاکم و میر قتہ عن اظہار یکجانلی نموده پانصد راس اسپ و دویست نفر شتر و دو ہزار بها\nگوسفند و چهارصد خروار غلہ دہشت هزار تومان پول نقد بمعظم الیه فرستاد و در اینوقت کاغذ سردار محمد اعظم خان\nرسید که وارد بدخشان شده سردار عبدالرحمن خان با استعدادی شایان از راه قره کتل رو بیامیان آمد\nو اہالی بر بر بار و کاسای خود براهی فوق العاده واعداد زیاد از ہر جهت بمعظم الیه نمودند و از آنجا ببابجگاه ورود\nکرد و منتظر عمویش سردار محمد اعظم خان شد واو بعد از یکماه رسید در صورتیکہ شکایت زیاد از بدرفتاری و سوء سلوک\nرجال دولت انگلیس داشت و حال آنکہ در عہد مرحوم امیر دوست محمد خان و سله دوستی همین پدرش با انگلیسها بهمین سردار\nمحمد اعظم خان بود و در زمان حبر آیند و کستان که عموم اہالی پنج آب ہندوستان مایل باطاعت و تبعیت امیر دوست محمدخان\nبودند که کافہ السابق ضمیر افغانستان شوند سردار محمد اعظم خان رای نداد و نگذاشت قبول استدعای آنها بشود\nبا وجود این انگلیسها بدخلاق رفتار کرده بودند آیة گلیری سے مؤلف شاہد حال است که بعد از چندین ہزار زحمت\nبدولت انگلیس با امید واریها و چندین سال خیرخواهی بآن دولت اقامت پنجوئے درد معاشی تن در ندادند و مستقدام ششدار\nو میخواستند مرا بزبان خوش و لطایف الحیل و مختصر بامانه هر وقت مخلص خود داشته باشند لہذا ترک مراوده با آنها\nنموده در ظل عنایت حضرت ثامن الائمہ ۴۳ پناه داری و نگهداری از دولت علیہ ایران خواستم وسپان چندی بجهت\nاستحصال ہم اسنادو پستہ بید روس عقد و کفیل معاش مؤلف شدند بدون هیچ ملاحظہ اما رجال دولت انگلیس که\nدر عدل و انصاف دعوی برتری بر عموم ناس دارند از راه بخل راضی ببرونے خوردن مؤلف نیستند و بانواع رسایل\nدر تخریب کار و عدم اعتبار این بنده درگاه اله میکوشند عجب اینکه نه خودشان مرد نگهداری مؤلف میباشند نه میگذارند\nبکار دیگری از امورات لشکری یا کشوری ایران دخالت پیدا کنم و خود را از منت روسیان معذور دارم و حال انکہ ہتی\nعیال پریشان حال از وطن آواره بیچاره سوئی نوکر و اجزا وابستہ مؤلف است و بجز لطف الہی مصدر هیچ کاری هم در\nغربت نیستم پس فَأَحْکُمْ بَیْنِی وَبَیْنَهُمْ یَا أَحْکَمَ الْحَاکِمِینَ خداوند داد ما خانواده را از دولت\nانگلیس بگیرد که در دوستی و دشمنی رجال آن دولت جز ندامت و زحمت حاصلی ندیدیم مثل امیر محمد اعظم خان که نتیجه\nامارت علت بود خلاصه سردار عبد الرحمن خان در اطاعت و فرمانبرداری عموی خود میباشد و زر دستی اختیار\nکرد و بعد ده روز از راه غوریبند روانه محال کوهستان شدند امیر شیر علیخان سردار محمد شریف خان برادر کشته را\nکه برادر صلبی خود نیست با سپاهی جرار بدفع اینها فرستاد اما بمحض اینکه سردار محمد اعظم خان نامه بسردار محمد شریف خان\nفرستاد آنهم کینه دیرینہ را بخاطر آورده از امیر شیر علیخان روگردان شد و باردو کے سردار محمد اعظم خان آمد و انرا بمقدم خود\nو چاریکار مصیب آباد رفتند و در اینمورد برف زیادی بارید و ہوا سرد شد لیکن ہر قسم بود با سپاه خود در قلعه توخال\nرسیدند","chars":3022,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00164.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/164","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/164","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}