Page 163

نسخه سویم سراج الوقایع صفحه ۱۵ امور مکزیک مداخله نماید لیکن اتائونی تمکین نکرد و جواب درستی بفرانسه نداد لهذا پادشاه فرانسه بسفیر خود که مقیم مکزیک بود اعلان نمود که بپادشاه مکزیک ابلاغ نماید از این تاریخ دولت فرانسه تکلیف حمایت ظاهری مکزیک ندارد و سپاه کمکی خود را از مملکت مکزیک احضار می نماید بمحض نشر اینخبر سرداران جمهوری طلب قوی دل شده مقاصد خود خرابی کار ماکسی میلین پادشاه مکزیک شدند بلکه بعضی ایالات مرکزی شمالیرا هم بتصرف در آوردند ژنرال دو سردار فرانسه در سمت شمال حمله بر آنها برد شکستی داد اما دولت اتائونی رسماً بپاریس اعلان کرد که اگر دولت فرانسه سپاه خود را از مکزیک احضار نماید او نیز مداخله نکند و بیطرف باشد از انجت لشکر فرانسه مراجعت کردند و در مکزیک چند قطعه شد سپاه شخصی ماکسی میلین هم که مرکب از اهالی بلژیک و اطریش بود بعد از رفتن سپاه فرانسه دست بردی نکرد و از عهده جلوگیری یاغیان برنیامدند تا ایمپراتور ماکسی میلین را اهالی محاصره و بیچاره نمودند این بود نتیجه حمایت فرانسه در سلطنت مکزیک (هایتی) دولت جمهوری سلت دومینیک که سابقا جزو هایتی بود و در سنه ۱۸۴۴ مسیحی جداشد اینروزها اتائونی او را مستقل شناخت یکقسمت از شهر کنایئو را یاغیان آتش زدند یا تلفین زیاد در شهر است (برزیل) جنگ بین ایندولت بالو پیز رئیس جمهوری پاراگوای در زیادی قشون برزیل و دست برد ژنرال لوپیز بصیان برزیل در بیونوسئرس و بای سخت برزیل جشن اهالی استحماء شیلی با پرو برضد اسپانیول و صیاغی شدن فرانسه و انگلیس (افغانستان) بسیار سپاه هرات از اردو مرخص شده بهرات آمدند و امیر شیر علیخان بباغ و فراق برا و پسر خیلی سالم و پیچه بود اعلیحضرت امیر سر دار عبدالرحمن خان اطلاع دادند و او در تیقه مرخصی حاصل نمودن از امیر بخارا برات مراجعت بافغانستان شد و هم کاغذی بعموی خود سردار محمد عظم خان نوشت که من عزم حرکت بطرف افغانستان دارم اگر شما هم از راه خوست و چترال بیائید و بمن ملحق شوید خیلی بموقع است و چون اطمینان بپیشرفت مقاصد خود داد کتباً از امیر بخارا نیز مرخصی خواست که بافغانستان مراجعت نماید در این وقت امیر بخارا بنواحی سمرقند بود اجازه داد که برود آنهم با سراعان خود از راه شیر آباد متوجه افغانستان شد بو رود آنجا لشکریان افاغنه که در شهره سر پل بودند یاغی شده صاحب منصبان خود را کشته و اعلیحضرت سردار عبدالرحمن خان شد بمحض استماع فوراً از جیحون گذشت و بنواحی انچه آمد و رود خود را بسپاه یاغی سر پل اطلاع داد همه مشعوف شدند و جمعی باستقبال آمدند و او را محترماً بانچه ورود دادند در اینجا سردار فیض محمد خان برادر سردار و محمد خان که یک عموی سردار عبدالرحمن خان بود پذیرائی و پسرائی نمود و متفقاً کاغذی بسردار ولی محمد خان که در نواحی کابل بود نوشتند و او را نیز بیاری خواستند خان در این نقطه همراهان سردار عبدالرحمن خان که قنای محض در راه او بودند کلنل نصیر خان و کلنل ولیخان و فرامرز (که حالا سپهسالار هرات است) با چند نفر از صاحب منصبان فراری شده بودند سردار فتح محمد خان که از طرف امیر شیر علیخان حکمرانی ترکستان از بلخ نصب بود این وقایع را دید چهار هزار سپاه پیاده و سواره بدفع آنها فرستاد و خود نیز با جمعی پیاده نظام در قلعه بملک مستعد جنگ شد اما اغلب صاحب منصبان و سپاه پیاده نظام در اینمورد بر خلاف بین امیر شیر علیخان و موافقت سردار عبدالرحمن خان اقدام نمودند تا مختصر هواخواهان امیر شیر علیخان که همرا سردار فتح محمد خان بودند جنگیدند سردار فتح محمد خان باعلاج ؟ با مقصده سواره و پیاده همرا ر بباشقرغان رفت و عساکر