Page image — the source of record
Machine transcription
نسخه سویم عین الوقایع صفحه ۹
عمر این پادشاه که در جود و سخا و علم و حیا و عزم و حزم و لشکر کشی و مملکت ستانی عدیل و مانندی نداشت افول
نمود که در تاریخ وفات آن شاهنشاه رضوان جایگاه طاب الله ثراه یکی از شعراء این دو بیت را سروده
بسال شصت و چهار از پی هزار و دو شب شنبه ششم ماه شوال قضا بنوشه ایران محمدشاه اجل پیاله پرش نمود مالامال
و موافق تاریخ جام جم تولد آن پادشاه در یوم سه شنبه ششم ذیقعده سنه ۱۲۲۲ که مدت عمر مبارکش چهل و
یکسال و یازده ماه قمری بود خلاصه جسد آن پادشاه را در باغ لاله زار خارج طهران امانت گذاشتند
و پس از ورود اعلیحضرت ناصرالدینشاه بدارالایمان قم حمل نمودند و در شب عید غدیر بهمین سال در صحن مقدس حضرت بانوی
معصومه سلام الله علیها مدفون آمد رحمة الله علیه چون اعلیحضرت ناصرالدین شاه در هنگام این وقایع بآذربایجان
ولیعهد بودند نوابه مهدعلیا دختر زاده خاقان مرحوم فتحعلیشاه و فرزند امیر محمد قاسم خان ابن سلیمان
خان قاجار قرانلو والده این پادشاه بنظم امهات شهر دارالخلافه پرداخت و رجال دولت را
امیدوار بانعامات وافره ساخت که هرکدام در پیشرفت مقاصد و نظم و ترتیب امورات اقدامات
وافیه بخرج دادند و شب چهاردهم شوال بهمین سال ولیعهد کامکار در تبریز جلوس فرمود و علماء و اعیان
و اهالی بتبارک تهنیت سلطنت گفتند و روز ۱۹ شوال از تبریز عزیمت بجانب طهران فرمودند
مرحوم حاجی میرزا آقاسی که رجال دولت را با خود مدعی میدانست از دارالخلافه بسبت امامزاده
عبدالعظیم علیه السلام پناه برد و هم در این ایام سیف الملک میرزا ولد اکبر ظل السلطان که در قزوین
متوقف بود بخیال سلطنت افتاده بنای سرکشی را گذاشت و فرامین باطراف مینوشت تا سلیمان خان
افشار او را در بقعه امام زاده معصوم بکازر سنک یافته محاصره و دستگیر نمود و بدارالخلافه آورد
در وز جمعه بیست و یکم شهر ذیقعده الحرام اعلیحضرت ناصرالدین شاه با فر و شکوهی فراوان وارد
دارالخلافه و مقر سلطنت عظمی گردید و در آن روز مرحوم میرزا محمد سعید انصاری که بعد ها وزیر امور
خارجه شد از بسیاری صفات و شایستگی کاتب اسرار مکتوم و منشی رسائل گردید قدورشتبه
بیست دوم سلام عام در تالار تخت مرمر انعقاد یافت و در آن روز مرحوم میرزا تقی خان امیر کبیر بفزون
بمنصب صدارت منصوب شده و خلعت پوشید و در خیال بعضی ترتیبات جدید در امورت سلطنت شد که
همه دلالت بر خیر ملت و ترقی دولت می نمود منجمله تعیین کارگزاری بهر یک از بلاد ایران و مامور داشتن
سفراء و جنرال قونسول ها از ایران با پارق افراخته پادشاهی ببلاد دول خارجه و ساختن نظام مقرر
و داشتن هر یک از سرحدات ایران زمین و چاپارخانه و پست خانه بهر شهری برای آسایش رعیت با
صندوق عدالت گذاشتن و در خیال سیم تلگراف کشیدن بهر ایران و تنظیمات در امور قشون و ایل بچگک
برقرار نمودن بهر یک از دریاهای شمال و جنوب ایران که یکی رود ارس و دریای طبرستان است بجانب
مملکت روس دیکی بحر عمان است و خلیج فارس که بطرف انگلیس و هندوستان واقع میشود خلاصه
آن یکه مردیکی از مردمان دانشمند همت بلند بود که اگر دنیای دون با اقبال آن مرحوم مساعدت میکرد
ونیز چنین
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.