Page 981

شماره ( اول ) سال دوم علامه اقبال (۱۷) فروز بتشبیهات دهشتناکی پیرایه ذیل رسم میکند : شوره بوم از نیش کژدم خار خار مور اواز در گزو عقرب شکار صرصر او آتش دوزخ نژاد زورق ابلیس را باد - مراد آتشی اندر هوا غلطیده شعله در شعله پیچیده آتشی از دود پیچان تلخ پوش آتشی تندر غو و دریا خروش در کنارش مارها اندر ستیز مارها با کمچه های زهر ریز شعله اش گیرنده چون کلب عقور هولناك و زنده سوز و مرده نور ای خدا چشمم کبود و کور به ای خدا این خاكدان بی نور به اقبال در اول نظر انحطاط عالم اسلام را حس کرد ، پستی ملت ، زبونی قوم ، مصائب ، امت ، زوال مفاخر اسلامی و سکوت قائدین طلسم خاموشی اش را در هم شکست ، طبع خدا داد وی آه های سینه سوز و ناله های جانکاهش را باحسن فصاحت و شور بلاغت بر بسته ( نخست بزبان هند باز به آهنگ فارس ) بمشرق رسا نید . عشق پامال خرد گشت و جهان دیگر شد بود آیا که مرا رخصت آهی بخشند در حقیقت نوادهای شعری اقبال جذبات زخم خورده جنون پرورش را بشغل سینه کاوی از اعماق دل بر فراز سخن بر آورده ، تا ناله های بیتابی که در جگر و داستان غم آلودی که در نظر دارد و انموده تمام عالم اسلام را از نتایج نواقص امتیاز ملت و وطن ( یعنی قیود ملی و نهایت مکانی ) آگاه نماید و سمند تخیل ایشانرا بتازیانه های عبرت از حدود جغرافیائی ورنگ وبو بتوحید مطلق وذوق طلب رهسپار جاده رفعت ومنازل ارتقا و اعتلا بگرداند بنابرین خواهش دارد که افراد و اقوام پریشان در سلك واحد مسلك گردیده برای تمام عالم اسلام يك قلب مشترك پدیدار آید . قلب ما از هند و روم و شام نیست مرزبوم او بجز اسلام نیست و این عقیده اش را که . « گردشی باید که گردون از ضمیر روزگار دوش من باز آرد اندر کسوت فردای من » تنها در پیروی ام الکتاب دیده میگوید : - گر تو میخواهی مسلمان زیستن نیست ممکن جز بقرآن زیستن ۱۷