{"book":"adl0986","page":981,"text":"شماره ( اول ) سال دوم علامه اقبال (۱۷)\n\nفروز بتشبیهات دهشتناکی پیرایه ذیل رسم میکند :\nشوره بوم از نیش کژدم خار خار مور اواز در گزو عقرب شکار\nصرصر او آتش دوزخ نژاد زورق ابلیس را باد - مراد\nآتشی اندر هوا غلطیده شعله در شعله پیچیده\nآتشی از دود پیچان تلخ پوش آتشی تندر غو و دریا خروش\nدر کنارش مارها اندر ستیز مارها با کمچه های زهر ریز\nشعله اش گیرنده چون کلب عقور هولناك و زنده سوز و مرده نور\nای خدا چشمم کبود و کور به ای خدا این خاكدان بی نور به\nاقبال در اول نظر انحطاط عالم اسلام را حس کرد ، پستی ملت ، زبونی قوم ، مصائب ، امت ، زوال مفاخر اسلامی و سکوت قائدین طلسم خاموشی اش را در هم شکست ، طبع خدا داد وی آه های سینه سوز و ناله های جانکاهش را باحسن فصاحت و شور بلاغت بر بسته ( نخست بزبان هند باز به آهنگ فارس ) بمشرق رسا نید .\nعشق پامال خرد گشت و جهان دیگر شد بود آیا که مرا رخصت آهی بخشند\nدر حقیقت نوادهای شعری اقبال جذبات زخم خورده جنون پرورش را بشغل سینه کاوی از اعماق دل بر فراز سخن بر آورده ، تا ناله های بیتابی که در جگر و داستان غم آلودی که در نظر دارد و انموده تمام عالم اسلام را از نتایج نواقص امتیاز ملت و وطن ( یعنی قیود ملی و نهایت مکانی ) آگاه نماید و سمند تخیل ایشانرا بتازیانه های عبرت از حدود جغرافیائی ورنگ وبو بتوحید مطلق وذوق طلب رهسپار جاده رفعت ومنازل ارتقا و اعتلا بگرداند بنابرین خواهش دارد که افراد و اقوام پریشان در سلك واحد مسلك گردیده برای تمام عالم اسلام يك قلب مشترك پدیدار آید .\nقلب ما از هند و روم و شام نیست مرزبوم او بجز اسلام نیست\nو این عقیده اش را که .\n« گردشی باید که گردون از ضمیر روزگار دوش من باز آرد اندر کسوت فردای من »\nتنها در پیروی ام الکتاب دیده میگوید : -\nگر تو میخواهی مسلمان زیستن نیست ممکن جز بقرآن زیستن\n\n۱۷","chars":1555,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00981.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/981","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/981","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}