Page 622

صفحۀ (١٤) سال اول ـ مجلۀ کابل شمارۀ (١٠) تاسیس گردید که ما آنها را «مکاتب صنعتی گرگ و بوديك» مینامیم این مکاتب در قرن اول مسیحی بمنتهای عروج و ترقی رسید . صنایع حجاری مکتب گرگ و بوديك و يا صنعت گاندها را صنعت شاذ و نادری است که در اثر اشتراك مساعی صنعتگران شرقی و غربی صورت گرفته ، واین صنعت را از آن سبب مقام بلندی است که روح شرقی و غربی ، افسانه های قدیمی هندی و یونانی در آن مضمر است . اگر بمجسمه های موزیم لاهور (١) (که از بنیر و سوات و پشاور بدست آمده) و یا به کولکسیون موزیم کابل (که از هده و کاپیسا کشف شده) نگاه کرده خود مجسمه های کوچکی دیده خواهد شد که سربازان قشون سکندری را با کلاه گسك دنباله دار شان نشان میدهد ، هکذا مجسمه های بملاحظه خواهد رسید که در چشمان کشیدۀ آنها خمار و غمزۀ نگاهای «شرقی پدیدار است ، همین آمیزش و اختلاط عجیب است که این آثار گران بها را در نظر شرقی و غربی زیبا و دلفریب جلوه میدهد . موسیو فوشه(در کتاب سر حد هند و افغان) Curla Frontieie - Indo - Afghane میگوید : ۔۔ اگر یکنفر اروپائی برای معاینه صنایع حجاری گرگ و بوديك در موزیم لاهور و یا کابل بیاید ، البته طبعاً منتظر خواهد بود که از انواع حجاری خارجی (یعنی شرقی) چیزی خواهد دید و یا با آثاری مقابل خواهد شد که تا حال ندیده و بآنها آشنائی ندارد ، ولی خلاف انتظار هر چه ازین صنایع نادره به بیند چیزی از خارجی بنظرش نخواهد رسید وعيناً طرز کار معماران و حجاران اروپا را از قبیل : گلدسته های برجسته سر پایه ها ، گل های مارپیچی (١) لاهور تقریباً به ٨٠ كيلو متری شمال شرقی محل التصاق رود کابل و اندوس میباشد . نباید آنرا بالاهور پایخت پنجاب اشتباه کرد و یکی از قریه های افغان نشین علاقه پشاور میباشد .