Page 470

صفحه (٤) سال اول - مجله کابل شماره (۸) بر انبوه چین دیده شود ، بانتیجه که آنها در سالیان دراز بدست آورده اند گاهی بیننده و ناظر ، از احوال حاضر شان حظی نخواهد برد خصوصاً اگر با یادگار پرافتخار ماضی آنها يك مقايسه‌ئی بعمل آورده شود ، آنگاه قلوب اهل خبرت تشکک میگردد . چون اکثر آراء ، افکار ، عادات ، اطوار مشرقیان ماخوذ از سلاسل پرپیچ و تاب قرون ابتدائی است که بقسم میراثی از همان قرنهای دیرینه آمده وحتی در برابر اوامر مذهبیه نیز بدبختانه مقاومت کرده اينك موجود است . پس گاهی باین عصر ترقی و تکامل مدنی موافقت ومطابقت نخواهد کرد . واقعاً چقدر براهل خبرت وبصارت فشار آور است وقتی که می بینند رسم ورواجی را که از تاریکی های روزگار جاهلیت میراث و یا یادگار مانده ، ودیده باشند ظواهری را که از باطن اثری ندارد ، آری می شنویم کلماتی را که معانی آن‌را درك نميكنيم وهكذا ازین قبیل بسی اعمال واخلاقی داریم که مضر زندگانی در عصر حاضر است . بسی‌دیده باشند که مردمان برذکر اساطیر تفاخر کرده واز کار حال تغافل مینمایند یعنی اهتمام بعرض غیر جوهری داده اند ، وحقیقت را گذاشته به موهومات پرداخته اند . بالعکس اقوامی‌که خواسته اند در میدان حیات عصری مستحق زنده گی کرده اند لاچار بسی ازینگونه حجابهای افکار واعمال سؤرا مردانه وار از هم دریده اند ! خوبست که ما از عادات و آرای منتشره سؤ که موجب انتباه و ایقاظ نفوس است دو سه را زیر بحث آوریم ، مثلاً موضوع تعلیم وتربیه را اگر هدف قرار بدهیم مجاری ذیل بنظر می آید که تعلیم خاص را آشکارا میکنند : - (١) اولاً بطبقة معين که آن عبارت اند از آسان پسندان . دین مقدس