Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحه ١٠٩ ) کابل ( شماره چهارم و پنجم )
بروز ۲۰ سپتمبر از « نوت » بطرف پائین دریای آمو بصوب شغنان حرکت کردیم ـ و پس
از طی ۱۲ میل به قریة « ملواچ » Malwach رسیدیم . درینجا دره های تنگی واقع است که
ازمیان آنها دریای آمو ( که مردمان این جا بنام دریای پنج یاد میکند ) گذشته بطرف شغنان میرود
و همین قسمت وادی آمو است که ناحیة غاران را تشکیل میدهد . ورود درین وادی چه ازطرف جنوب
وچه از جانب شمال ، اشکال زیاد دارد . و نظر باین موانع وشکل طبیعی و زبان اهالی ، چنین معلوم
می شود که غاران ازتوابع بدخشان بوده است ـ والای نفوس قلیلهٔ آنها که پیشهٔ مهم شان زراعت است ،
تا زمانی میر های بدخشان حکمرانی میکرده .
ازینجا مراوده با بدخشان تقریباً در تمام سال جاری بوده و حیوانات بار کش بطرف وا دی
« سرغيلان » و « بهارك » ( مرکز قدیمة بدخشان ) میرود . همین قسم يك راه دیگر بطرف آن
قسمت وا دی آمو رفته که مخرج غدير « شيوه » بدریای آمو شمر ده می شود و نیز غدیر مزبور
از ین جا از درة « ار غنچه » گذشته به فیض آ باد ، شهر مهم حاضره بدخشان ، راه
پیدا می کند . از طرف دیگر همین مراتع و چرا گاه های اطراف غدیر و قتاً فوقتاً جلب توجه
حکمرانان قدیمة بدخشان ، مثل بوئی جی ها - هونهای سفید و ترکهای غربی را نموده است (۱) .
بالاخره از غاران به شغنان رسیدیم . مشکلات راه بسیار و قبلاً توسط کپطان اولوفس بیان شده
( کتاب Unknown pamirs ص ٣٤) - این نکته درینجا نگفته نماند که در راه انحدراب
از چقوریهای واقع در بالای دهکدة سیست Sist گذشتیم که محل معادن لعل بوده در قرون وسطی
خیلی شهرت داشت و مارکوپولو هم دران باب اشاره کرده است (۲) .
قسمت سوم ـ در وادیهای شغنان
چینی ها و شغنان :
قديمترین اطلاعات تاریخی راجعه به شغنان را از روی نگارشات چینی ها میتوان بدست آورد ،
(۱) مارکوپولو، محظوظیت وفرحتی را که بعد از ناخوشی خود ازین مراتع و بیشه ها حس کرد، در سفرنامة
خود بیان نموده . ( ماركوپولو ـ تاليف پول ـ ج اول ص ١٥٨ وما بعد آن ) (۲) « يول » در کتب
مؤلفة خود ( ماركوپولو ـ ج اول ص ١٥٧ و ١٦١) از زبان مارکوپولو چنین مینویسد : « در همین
ولایت بدخشان است که جواهرات نفیس و گرانبهائی که Balas Rubies ( لعل ) میخوانند ،
یافت میشود . لعل مزبور در میان بعضی کوهای مخصوص وجود داشته و مردم برای بدست آوردن آن
چقوریهای عمیقی حفر میکنند . درینجا فقط يك کوه است که لعل دارد و آنرا سغنن Syghinan میگویند
لعل اینجا فقط برای حکومت استخراج میشود وشخص دیگری جرئت حفر شخصی را ندارد و هیچکس
این لعل را از سلطنت بیرون برده نمیتواند .
٤٠١
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.