{"book":"adl0986","page":3014,"text":"( صفحه ١٠٩ ) کابل ( شماره چهارم و پنجم )\n\nبروز ۲۰ سپتمبر از « نوت » بطرف پائین دریای آمو بصوب شغنان حرکت کردیم ـ و پس\nاز طی ۱۲ میل به قریة « ملواچ » Malwach رسیدیم . درینجا دره های تنگی واقع است که\nازمیان آنها دریای آمو ( که مردمان این جا بنام دریای پنج یاد میکند ) گذشته بطرف شغنان میرود\nو همین قسمت وادی آمو است که ناحیة غاران را تشکیل میدهد . ورود درین وادی چه ازطرف جنوب\nوچه از جانب شمال ، اشکال زیاد دارد . و نظر باین موانع وشکل طبیعی و زبان اهالی ، چنین معلوم\nمی شود که غاران ازتوابع بدخشان بوده است ـ والای نفوس قلیلهٔ آنها که پیشهٔ مهم شان زراعت است ،\nتا زمانی میر های بدخشان حکمرانی میکرده .\nازینجا مراوده با بدخشان تقریباً در تمام سال جاری بوده و حیوانات بار کش بطرف وا دی\n« سرغيلان » و « بهارك » ( مرکز قدیمة بدخشان ) میرود . همین قسم يك راه دیگر بطرف آن\nقسمت وا دی آمو رفته که مخرج غدير « شيوه » بدریای آمو شمر ده می شود و نیز غدیر مزبور\nاز ین جا از درة « ار غنچه » گذشته به فیض آ باد ، شهر مهم حاضره بدخشان ، راه\nپیدا می کند . از طرف دیگر همین مراتع و چرا گاه های اطراف غدیر و قتاً فوقتاً جلب توجه\nحکمرانان قدیمة بدخشان ، مثل بوئی جی ها - هونهای سفید و ترکهای غربی را نموده است (۱) .\nبالاخره از غاران به شغنان رسیدیم . مشکلات راه بسیار و قبلاً توسط کپطان اولوفس بیان شده\n( کتاب Unknown pamirs ص ٣٤) - این نکته درینجا نگفته نماند که در راه انحدراب\nاز چقوریهای واقع در بالای دهکدة سیست Sist گذشتیم که محل معادن لعل بوده در قرون وسطی\nخیلی شهرت داشت و مارکوپولو هم دران باب اشاره کرده است (۲) .\n\nقسمت سوم ـ در وادیهای شغنان\nچینی ها و شغنان :\nقديمترین اطلاعات تاریخی راجعه به شغنان را از روی نگارشات چینی ها میتوان بدست آورد ،\n\n(۱) مارکوپولو، محظوظیت وفرحتی را که بعد از ناخوشی خود ازین مراتع و بیشه ها حس کرد، در سفرنامة\nخود بیان نموده . ( ماركوپولو ـ تاليف پول ـ ج اول ص ١٥٨ وما بعد آن ) (۲) « يول » در کتب\nمؤلفة خود ( ماركوپولو ـ ج اول ص ١٥٧ و ١٦١) از زبان مارکوپولو چنین مینویسد : « در همین\nولایت بدخشان است که جواهرات نفیس و گرانبهائی که Balas Rubies ( لعل ) میخوانند ،\nیافت میشود . لعل مزبور در میان بعضی کوهای مخصوص وجود داشته و مردم برای بدست آوردن آن\nچقوریهای عمیقی حفر میکنند . درینجا فقط يك کوه است که لعل دارد و آنرا سغنن Syghinan میگویند\nلعل اینجا فقط برای حکومت استخراج میشود وشخص دیگری جرئت حفر شخصی را ندارد و هیچکس\nاین لعل را از سلطنت بیرون برده نمیتواند .\n٤٠١","chars":2185,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/03014.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/3014","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/3014","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}