Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحه ١٠٥ )
در منطقه آموی علیا
( سال ششم )
و « یامچن » ، برتری دارد . ولی از ظروف سفالی مزین اثری بدست نیامد . از روی این خزف
پاره ها چنین استنباط می شود که ارگ مزبور در اوقات معینه تقریباً بطور دایمی محل سکونت اختیار
شده ، و باقی حصص استحکامات فقط بمقصد مدافعه موقتی اعمار یافته است ، چنانچه در قسمت های
مستحکمه این منطقه ، اثری از اقامت گاهها دیده نمیشود . مردم « ند گوت » اجازه نمیدادند که از بین
دیوارهای این قلعه کدام چیز قدیم را پیدا کنیم ( باستثنای يك پیکان که « کیطان تو مانوویچ »
بعدها در « نوت » بمن نشان داده و پیکان مزبور مانند تیغه های يك قیچی کشاده ، دوشاخه بود . )
مقصد و زمان بنای استحکامات قعقعه :
آنچه در باب مبدأ و عمر استحکامات ژمر آتش پرست ، قبلاً تذکار یافت ، در استحکامات قلعه قعقعه
نیز تطبیق میشود - و خیلی مشکل است باور نمود که استحکاماتی باین وسعت و محکمی توسط رئیسی که
فقط برناحیه اشکاشم وزيباك ( یعنی بر منابع عائدی محدودی ) حاکم بوده است بنا یافته باشد - معذلك
اگر فوائد استحکام طبیعی و راه آسان ورود را بدین مقام ( از طرف بدخشان ) در نظر بگیریم ،
این سوال پیدا میشود که آیا ممکن نیست یکی از حکمداران این ناحیه زرخیز ( که وقتی پرنفوس بود )
اراضی بین آمو و سرچشمه های « وردوج » را باهم ملحق کرده و بر هر دو ناحیه نفوذ سیاسی داشته
و بنابران درین نقطه شرقی بغرض تحفظ خود و رعایایش ، چنین بنائی ساخته باشد ؟
چنان آثار عتیقه از این قلعه بدست نیامده که بتوان از روی آن ، زمان ساخت استحکامات قلعه را
تعین نمود . ولی گفته می توانیم وقت تعمیر آن ، از قلعه بالای ( یامچن ) چندان مباعدت نداشته
بلکه نظر به استحکام و طرز بنا می توانیم قلعه قعقعه را قدیم تر ادعا کنیم .
آثار بودائیت :
به صبح روز ٨ ستمبر ، کار معاینه سنگر گاه موصوله بانجام رسیده و سنگ پاره های طبیعی را
که بطرف شمال سنگر گاه مذکور افتاده اند ، بازدید نمودیم . این سنگ ها از حیث شکل
به استوپه های بودائی شباهت نزدیکی داشته و غالباً در عصر بودائی ، مورد پرستش بوده اند (١) .
توقف در نوت :
در ٩ ستمبر به مقام نوت ( قرار گاه نظامی روسیه بمقابل اشکاشم ) توقف کرده و مواد راجع
بزبان و انترپومتری (٢) اهالی اشکاشم بدست آوردم ( عکس ٤٤١ ) .
(١) رجوع شود به کتاب Serindia ( سرهند ) ج ٣ ص ١٣٠٣ (٢) فن پیمایش قسمتهای
مختلفه بدن انسان و تعیین مناسبات بین آنها .
105
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.