Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحه ۲۰ )
کابل
( شمارهٔ سوم )
مجاز در مجاز و استعاره در استعاره نمودند و در نتیجه مضمون دقت و نزاکتی پیدا کرده مورد تحسین طرفداران این سبك واقع شد . بانی این سبك جلال اسیر و ظهوری و قاسم مشهدی و امثال آنهاست .
این شعرا اصل را ترك داده مجاز را بیش از حقیقت استعمال کردند و مضمون را بر امور خیالی و غیر ممکن منحصر نمودند و از ارباب دولت عزت و جوائز گرانمایه در یافته بمعنی آفرینی و نازکخیالی مشهور و این خطاب بر آنها مسلم شد . شاعی واقعه گوا گر کلامش تاثیری هم داشت از طرف تذکره نویسان ساده گوی لقب یافت مثلاً در ترجمه او نوشتند : « ساده گوست اما خوشگوست یا : برفتار قدما راه سخن می پیماید » و در نتیجه کلام بر اصلیت خود باقی نمانده قوۀ بیان ضعیف گردید چنانکه مورد انتقاد مستشرقین واقع شده آنها گفتند : امر شاعری در آسیا بر مضامین بی اصل بنا یافته و زبان آنها قوۀ اظهار امور اصلی و حقیقی را ندارد .
اکنون مطلعی از جلال اسیر را بطور مثال مینگاریم تا تمام غزل بلکه دیوان او برین قیاس شود :
تاکی از عکس تو آئینه گلستان گردد سوی عاشق نگهی تا همه تن جان گردد
این بیت بسبب ایجازی که دارد طوریست که گوئی پس از هر لفظی ازان عده از کلمات محذوف شده و بنردبانی شباهت بهم رسانیده که پله های وسطی آن ریخته و از پله پائین به پله بالا برآمدن محال نماید وازین جهت ترجمه آن برای شخصی که اهل زبان نباشد دشوار بوده ذوقی از آن نمی برد البته شخصی که کثرت ممارست داشته باشد دشواری آنرا حس نخواهد کرد مفاد شعر این است :-
ای دوست ! تو از لطافت گل رخسار، سنبل زلف، نرگس چشم سر و قد ..... بهار گلشنی و هر وقتی بشوق خودآرائی در آئینه می بینی ! تاکی ازین لطافت آئینه را گلستان خواهی ساخت يك نگاه بطرف عاشق هم کن که بسیار جوهر قابل دارد تا از اثر نگاه تو تنش سراپا مانند روح لطیف گردد .
از يك کلمۀ « رخ » شخص بی اطلاع باینهمه لوازم گلستان کجا پی می برد . گذشته ازین آئینه از فتادن عکسی دران چگونه گلستان میگردد . بلی باعتبار حقیقت غیر ممکن است . معاملۀ مصرع دوم مشکل تر ازین است زیرا جسم چگونه جان خواهد شد آن هم در اثر يك نگاه در خوبی این اشعار جای گفتگو نیست لیکن کلام اصلیت و غیر اصلیتی داشته و این گونه اشعار از ان تهی است . راستست که اکثر مضامین در شعر خیالی بوده مضمون وقوعی دران کمتر میباشد لیکن خیال هم منقسم است به قریب الوقوع و ممکن الوقوع و غیر ممکن و این بزر گواران
۲۲۰
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.