{"book":"adl0986","page":2786,"text":"( صفحه ۲۰ )\nکابل\n( شمارهٔ سوم )\n\nمجاز در مجاز و استعاره در استعاره نمودند و در نتیجه مضمون دقت و نزاکتی پیدا کرده مورد تحسین طرفداران این سبك واقع شد . بانی این سبك جلال اسیر و ظهوری و قاسم مشهدی و امثال آنهاست .\n\nاین شعرا اصل را ترك داده مجاز را بیش از حقیقت استعمال کردند و مضمون را بر امور خیالی و غیر ممکن منحصر نمودند و از ارباب دولت عزت و جوائز گرانمایه در یافته بمعنی آفرینی و نازکخیالی مشهور و این خطاب بر آنها مسلم شد . شاعی واقعه گوا گر کلامش تاثیری هم داشت از طرف تذکره نویسان ساده گوی لقب یافت مثلاً در ترجمه او نوشتند : « ساده گوست اما خوشگوست یا : برفتار قدما راه سخن می پیماید » و در نتیجه کلام بر اصلیت خود باقی نمانده قوۀ بیان ضعیف گردید چنانکه مورد انتقاد مستشرقین واقع شده آنها گفتند : امر شاعری در آسیا بر مضامین بی اصل بنا یافته و زبان آنها قوۀ اظهار امور اصلی و حقیقی را ندارد .\n\nاکنون مطلعی از جلال اسیر را بطور مثال مینگاریم تا تمام غزل بلکه دیوان او برین قیاس شود :\n\nتاکی از عکس تو آئینه گلستان گردد سوی عاشق نگهی تا همه تن جان گردد\n\nاین بیت بسبب ایجازی که دارد طوریست که گوئی پس از هر لفظی ازان عده از کلمات محذوف شده و بنردبانی شباهت بهم رسانیده که پله های وسطی آن ریخته و از پله پائین به پله بالا برآمدن محال نماید وازین جهت ترجمه آن برای شخصی که اهل زبان نباشد دشوار بوده ذوقی از آن نمی برد البته شخصی که کثرت ممارست داشته باشد دشواری آنرا حس نخواهد کرد مفاد شعر این است :-\n\nای دوست ! تو از لطافت گل رخسار، سنبل زلف، نرگس چشم سر و قد ..... بهار گلشنی و هر وقتی بشوق خودآرائی در آئینه می بینی ! تاکی ازین لطافت آئینه را گلستان خواهی ساخت يك نگاه بطرف عاشق هم کن که بسیار جوهر قابل دارد تا از اثر نگاه تو تنش سراپا مانند روح لطیف گردد .\n\nاز يك کلمۀ « رخ » شخص بی اطلاع باینهمه لوازم گلستان کجا پی می برد . گذشته ازین آئینه از فتادن عکسی دران چگونه گلستان میگردد . بلی باعتبار حقیقت غیر ممکن است . معاملۀ مصرع دوم مشکل تر ازین است زیرا جسم چگونه جان خواهد شد آن هم در اثر يك نگاه در خوبی این اشعار جای گفتگو نیست لیکن کلام اصلیت و غیر اصلیتی داشته و این گونه اشعار از ان تهی است . راستست که اکثر مضامین در شعر خیالی بوده مضمون وقوعی دران کمتر میباشد لیکن خیال هم منقسم است به قریب الوقوع و ممکن الوقوع و غیر ممکن و این بزر گواران\n\n۲۲۰","chars":2060,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02786.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2786","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2786","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}