Page 2778

( صفحهٔ ١٢ ) کابل ( شمارهٔ سوم ) بسیاری هم گفته . قوهٔ ابتکار او در اصلاح زبان بی‌نهایت خوب واقع شده لکن در بعض جا سبب تعقید گردید خصوصاً جشن نوشابه که خیلی پر پیچ و فهم مقصد ازان مشکل است . اینك بعض اشعار فردوسی را با اشعار شیخ نظامی بطور مقایسه می‌نگاریم که فرق واقع در بین کلام این دو استاد تايك حد معلوم شود . فردوسی در کون و فساد عالم میگوید : ـ دو در دارد این کاخ نیلوفری که از هر دو در بایدت بر تری یکی در بدنیا که در آمدی دگر در که از وی ببر آمدی شیخ نظامی : ـ دو در دارد این باغ آراسته در و بند ازین هر دو برخاسته بیا از در باغ و بنگر تمام ز دیگر در باغ بیرون خرام همدرین معنی فردوسی گوید : ـ دو در دارد این باغ پیراسته که دنیا و دین است ازو خاسته به دنیا که هر کس درون آمدا به بین الهی برون آمدا بدنیا نما تا که بر او فتی به پشت بمان تا بدر او فتی فردوسی در تعریف خیمه میگوید : ـ یکی خیمه داشت افراسیاب ز مشرق بمغرب کشیده طناب بسر بر یکی خیمه زربفت ز گردون کشیده برو پرده هفت نظامی گوید : ـ بسر خیمه همچو مشکین پرند ستاره فشانده بجای سپند فردوسی : ـ بسر خیمه نور پروین فشان که پروین فشانده جهان در جهان نظامی گوید : ـ بسر خیمه همچو زرین چمن که باشد ز انجم گل و یاسمن فردوسی در بلندی نیزه گوید : ـ بدستش یکی نیزه ارجمند چو روز قیامت ببالا بلند بدستش یکی نیزه سی ارش ز خون جگر یافته پرورش نظامی در تمهید هر داستان از باغ و بهار ، گل و بلبل چمن و ستاره و صفی نموده مضمون را باستعاره رنگین می‌سازد و آخر هر داستان را بذکر ساقی و ساغر و مینا ٢١٤