Page 1995

(۷۹) مبداء ظهور کاغذ شماره (هشتم) سال دوم (کاغذ ابریشم) بلکه کاغذی که از شهر با میکس Bambyse قریب الپ آمده باشد میتوان ترجمه کرد و هم اسم برده شده و (شارتاکوتی نیا) (Charta cuttunea) که کاغذ پارچه میتوان نامید هم وجود داشت. کاغذ اخیرالذکر که در اغلب مضامین ازان اسم برده شده غیر مواد (پاپیروس) که عبارت از الیاف نباتات بوده و بعد از مدتی خم و شکست پیدا میکرد یکنوع خمیرۀ بود که آنرا بطریق ذیل تهیه میکردند: — ابتدا پارچه های تکه تکه و کهنه را جمع کرده در آب ترمیکردند بعد توسط چکش های چوبی یا دندانه هاي چكش نماي چرخی که بشکل پرۀ اسیاب بود و اصلا آنرا اسیاب هم مینامیدند و بكمك آب حرکت میکرد پارچه های پوسیده را لت مینمودند. در نتیجه تحلیل اجزای پارچه خمیره بدست میآمد که کاغذ های پارچۀ معمولۀ قرون وسطی را ازان درست میکردند. پارچه هائی که در ساختمان این نوع کاغذ ها بکار رفته اند اصلا خوب معلوم نیست و حالا تمیز داده نمیشود که کدام کاغذ پارچه و کدام کاغذ پنبه ئی میباشد، لیکن از روی تجزیه میکروسکوپی یکی از اوراق قدیمه اینقدر معلوم میشود که از پارچۀ کتانی و شانه دانه ساخته شده اند. در میان اقوام قبل از همه چینائی ها بفکر افتاده اند تا این نوع کاغذ را درست کنند واز روی روایاتی که عموماً طرف قبول افتاده معلوم میشود اول کسی که اصول فوق را اختراع کرده است (تسای لون) (Tsai-Loun) چينائی بوده که در قرن اول بعد از مسیح به ایجاد آن نایل شده است موجد مذکور از ساکنین (لی یانگ) (Lei-Yang) ایالت «هونگ ـ چه او» HungTcheou و لایت هونان Hou Nan بشمال «کانتن» Cantan بوده است. — این کاغذ مدت چند قرنی از چین خارج نشده بود تا اینکه در جنگی شاهزادگان ساسانی بر چین غلبه یافته کاغذ برای اولین دفعه در ٧٥١ مسیحی به ایران آوردند بعد يك فابريك مهم كاغذ سازی در سمرقند تاسیس گردید و این صنعت جدید بقرار شهادت «طالبي» نویسنده قرن یازده شهرت خوبی پیدا کرده بود، از سمرقند کاغذ به سرعت تمام در تمام عالم اسلام انتشار یافت زیرا بقرار اظهارات رشید الدین در ٧٩٤ يعنی تقریباً نیم قرن بعد بازار کاغذ فروشی در بغداد تشکیل شده بود چنانچه بعضی نمونه های این کاغذ ها که عبارت از نوشته جات ۸۰۸