{"book":"adl0986","page":1995,"text":"(۷۹) مبداء ظهور کاغذ شماره (هشتم) سال دوم\n\n(کاغذ ابریشم) بلکه کاغذی که از شهر با میکس Bambyse قریب الپ آمده باشد میتوان\nترجمه کرد و هم اسم برده شده و (شارتاکوتی نیا) (Charta cuttunea) که کاغذ پارچه\nمیتوان نامید هم وجود داشت. کاغذ اخیرالذکر که در اغلب مضامین ازان اسم برده شده غیر\nمواد (پاپیروس) که عبارت از الیاف نباتات بوده و بعد از مدتی خم و شکست پیدا میکرد\nیکنوع خمیرۀ بود که آنرا بطریق ذیل تهیه میکردند: — ابتدا پارچه های تکه تکه و کهنه را\nجمع کرده در آب ترمیکردند بعد توسط چکش های چوبی یا دندانه هاي چكش نماي\nچرخی که بشکل پرۀ اسیاب بود و اصلا آنرا اسیاب هم مینامیدند و بكمك\nآب حرکت میکرد پارچه های پوسیده را لت مینمودند. در نتیجه تحلیل اجزای پارچه خمیره\nبدست میآمد که کاغذ های پارچۀ معمولۀ قرون وسطی را ازان درست میکردند. پارچه هائی\nکه در ساختمان این نوع کاغذ ها بکار رفته اند اصلا خوب معلوم نیست و حالا تمیز داده\nنمیشود که کدام کاغذ پارچه و کدام کاغذ پنبه ئی میباشد، لیکن از روی تجزیه میکروسکوپی\nیکی از اوراق قدیمه اینقدر معلوم میشود که از پارچۀ کتانی و شانه دانه ساخته شده اند.\nدر میان اقوام قبل از همه چینائی ها بفکر افتاده اند تا این نوع کاغذ را درست کنند واز\nروی روایاتی که عموماً طرف قبول افتاده معلوم میشود اول کسی که اصول فوق را اختراع\nکرده است (تسای لون) (Tsai-Loun) چينائی بوده که در قرن اول بعد از مسیح به ایجاد\nآن نایل شده است موجد مذکور از ساکنین (لی یانگ) (Lei-Yang) ایالت «هونگ ـ چه او»\nHungTcheou و لایت هونان Hou Nan بشمال «کانتن» Cantan بوده است. — این\nکاغذ مدت چند قرنی از چین خارج نشده بود تا اینکه در جنگی شاهزادگان ساسانی بر چین\nغلبه یافته کاغذ برای اولین دفعه در ٧٥١ مسیحی به ایران آوردند بعد يك فابريك مهم كاغذ\nسازی در سمرقند تاسیس گردید و این صنعت جدید بقرار شهادت «طالبي» نویسنده قرن\nیازده شهرت خوبی پیدا کرده بود، از سمرقند کاغذ به سرعت تمام در تمام عالم اسلام\nانتشار یافت زیرا بقرار اظهارات رشید الدین در ٧٩٤ يعنی تقریباً نیم قرن بعد بازار کاغذ\nفروشی در بغداد تشکیل شده بود چنانچه بعضی نمونه های این کاغذ ها که عبارت از نوشته جات\n\n۸۰۸","chars":1867,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01995.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1995","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1995","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}