Page image — the source of record
Machine transcription
(۴۷۸)
بودائی در گندها را و مناظرهٔ آنها در امور مذهبی انقلابی در سیر تطور بودیزم
تولید کرد. در دورهٔ کوشانی در نیمهٔ شرقی آریانا هزارها معابد بودائی آباد شده
بود. درین معابد به تناسب گنجایش آن علما وروحانیون زیست داشتند ومشغول
تألیف وترجمهٔ کتب علمی وادبی بودند. اگر چه امری است طبیعی که علمای
متبحر در تمام نقاط آریانا از صفحات شمال گرفته تا جنوب هندوکش و در تمام اقطار
امپراطوری کوشانی بکثرت وجود داشت ولی مرکزیت «گندها را»
در قلب امپراطوری و مرکزیت آن من حیث علوم مذهبی و صنعتی سبب شده بود
که اکثر علمای بزرگ عصر کوشانی ازین درهٔ شاداب سربلند کند . و ازو میترا
Vasaumitra که بعضی او را هفتمین صدر علمای بودائی میخوانند از اهل
گندها را بود این شخص در علمیت و تبحر کمتر در امپراطوری کوشان نظیر داشت
به بعض روایات او در محفل پنجصد نفری بزرگی که از عصر آشوکا به بعد مانند آن
تشکیل نشده بود سمت ریاست داشت . هکذا « پار سوا ، Pareva مشاور مذهبی دربار
کنیشکا که تقریباً مصاحب امپراطور بود اصلاً کندهاری نژاد بود. از روی بعض
اسناد دیگر چنین استنباط میشود که این عالم بزرگ در محفل فوق الذکر ریاست کرده است
دو نفر از علمای دیگری که محتملاً گندها ری بودند و در عصر کوشان
شهرت بسزا داشتند . ما تانگا Mantanga « و» کو بهارانا ، Gobharana نام
داشت . « سنگ ـ هوئی » Seng-Houei پسر یکی از تاجرهای گندهارا و
« دهار ماکاله » Dharma Kala یکنفر عالم دیگر آریائی بواسطهٔ تراجم کتب
متعدد مشهور اند . گونا وارمن Gunavarman که اصلاً از احفاد شاهان کاپیسا
بود و در گندهار اقامت داشت در جملهٔ سرآمد علمای جنوب هندوکش محسوب میشود . ۱
(۱) در قرن ۴ مبرحی یعنی در اخیر دورهٔ کوشانی دوم نیز دو نفر علمای کندهاری
شهرت پیدا کردند یکی ایشان « اسانگا » و دیگری « واروباندهو » نام داشت . در
اوایل عمر این برادران هر دو پیرو طریقهٔ « هنایانا » یعنی راه کوچک نجات بودند و بعد به تدریج
اول « اسانگا » وچندی بعد تر ( واروباندهو) داخل طریقهٔ متطلیایانا » بزوگ نجات شدند :۔
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.