Page 642

(۸۹) درباره معلوماتی که «کورتیوس» و «استرابو» و «جوستن» راجع به موقعیت تقریبی شهر نیساNysa میدهند بدون شبهه و تردید گفته میتوانیم که «دیونیزوس» در جنوب هندوکش از «کاپیسا» و «نگاراهارا» یعنی از کوهستان و کوهدامن و پنجشیر گرفته تا نجر و تکو و لغمان و هده و نورستان شهرت زیاد داشته و درین علاقه ها دارای پیروانی بود . شهر «نیسا» را که بعضی ها «دیونیزوپولیس» یعنی شهر «دیونیزوس» پنداشته اند برخی عبارت از «بگرام» وعده عبارت از «هده» میدانند و چون بگرام در میان «تا کستان» بزرگ کوهستان و کوهدامن افتاده و تصویر فلزی «دیونیزوس» هم از حفريات آنجا پیدا شده بود مساعد تر است که «شهر دیونیزوس» یعنی شهر رب النوع شراب و انگور بوده باشد . ( ۱ ) پرستش «ديونيزوس» از حصص شرقی آریانا به هندهم سرایت کرده بود . «مكاستن» سفیر سلوکوس ها به دربار «موریا» میگوید که در هند «پرستش» «دیونیزوس» در کوها و پرستش «هرکول» در جلگه ها رواج داشت . «هرکول» پسر ژوپیتر معروفترین پهلوان میتولوژی یونانی از سائر ارباب انواع بیشتر در دو طرف هندوکش معروف شده بود . و قراریکه پیشتر اشاره کردیم «اوتیدم» موسس دومین خانواده سلطنتی یونان و باختری و احفاد او تصویر او را در مسکو کات خود نقش میکردند همین قسم نیکه Nike ،مدوز Meduse وغیره هم کم و بیش با مسکوکات سلاطین یونان و باختری و امرای ایشان که حق ضرب سکه در داخل کشور و اراضی متصرفی هندی داشتند، مشهور شده بودند یونانی ها همان طوریکه خودشان در میان اهالی آریانا حل شده میرفتند اسطوره های میتولوژی آنها هم به تدریج با داستان ها و قصص قدیم ویدی و اوستایی مملکت داخل و مزج میشد. بعضی های آنها تحت اثر ارباب انواع قدیم محلی (۱) در باب اینکه « دیونیزو پولیس» را هده هم تعبیر کرده اند نونه G کتاب (هند قدیم و تهاجم آن ذریعه اسکندر کبیر) تالیف میکدونالد كرندل طبع جدید ملاحظه شود .