Page image — the source of record
Machine transcription
(٥٧٥)
آفتاب پرستی : در سر زمین افغانستان که مدنیت ویدی و عناصر پرستی
آریانها را دیده پرستش آفتاب سابقه بسیار طولانی دارد . در جلد اول این
سلسله تاریخ تحت عنوان « عقاید » ( صفحه ١٤١ و بعد ) ضمن شرح معتقدات
عصر و یدی در جمله قوا و مظاهر طبیعی که نزد آریاها شکل رب النوع بخود
گرفته بود متذکر شدیم که آفتاب به نامهای مختلف سوریا، ساوتیازا ، پوشان ،
میترا، رودرا یاد میشد . سپس در موقع شرح دخالت عناصر طبيعي ومعتقدات عصر
اوستائی صفحه ( ٣١٢ ) جلد اول تحت عنوان ( میتهرا ) یعنی مهر رب النوع
آفتاب شرح مفصلی نگاشتیم که حاجت به تکرار ندارد. ضرب اسم و تصوير
رب النوع آفتاب در مسکوکات کنشکا ) صفحه ٤٥٤ جلد دوم ) نشان میدهد
که در عصر کوشانیهای بزرگ پرستش آفتاب در افغانستان دوام داشت و کشف
هیکل مرمری رب النوع مذکور یا بقایای معبد آفتاب پرستی برهمنی در کوتل
خیرخانه باز اول شهادت منابع و مسکوکات را عملاً تائید نمود .
شبهه ئی نیست که دیانت بودائی در نیمه شرقی افغانستان چه در شمال و چه
در جنوب هندوکش از قرن دوم قم به بعد تا حوالی قرن نهم مسیحی چیزی
بیش از هزار سال دوام داشت ولی بقایای آئین اوستائی از بین نرفته کم کم
مرکز ثقل آن به جنوب غرب آریانا در حوزه سفلی هیرمند و سیستان منتقل
شد و فروعات آن در نقاط دور و نزديك دوام کرد پروفيسر هاکن در کتاب
تجسسات عتیقه شناسی کوتل خیرخانه که در ٩٣٦ در پاریس به طبع رسیده
و موضوع آنهم مطالعه معبد « سوریا » رب النوع آفتاب واقع در دامنه های
شرقی کوتل مذکور میباشد بعد از ذکر نظریه موسیو كومون F. Cumont که در
قرن چهار مسیحی پرستش آفتاب در عالم شرقی عمومیت داشت بنگارد: پرستش
آتش و آفتاب که بقایای آئین زورا ستری میباشد از مدت مدیدی در سیستان
شيوع يافته و قدم به قدم به آستانه هند رسید بلکه در داخل آن .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.