{"book":"adl0967","page":1170,"text":"(٥٧٥)\n\nآفتاب پرستی : در سر زمین افغانستان که مدنیت ویدی و عناصر پرستی\nآریانها را دیده پرستش آفتاب سابقه بسیار طولانی دارد . در جلد اول این\nسلسله تاریخ تحت عنوان « عقاید » ( صفحه ١٤١ و بعد ) ضمن شرح معتقدات\nعصر و یدی در جمله قوا و مظاهر طبیعی که نزد آریاها شکل رب النوع بخود\nگرفته بود متذکر شدیم که آفتاب به نامهای مختلف سوریا، ساوتیازا ، پوشان ،\nمیترا، رودرا یاد میشد . سپس در موقع شرح دخالت عناصر طبيعي ومعتقدات عصر\nاوستائی صفحه ( ٣١٢ ) جلد اول تحت عنوان ( میتهرا ) یعنی مهر رب النوع\nآفتاب شرح مفصلی نگاشتیم که حاجت به تکرار ندارد. ضرب اسم و تصوير\nرب النوع آفتاب در مسکوکات کنشکا ) صفحه ٤٥٤ جلد دوم ) نشان میدهد\nکه در عصر کوشانیهای بزرگ پرستش آفتاب در افغانستان دوام داشت و کشف\nهیکل مرمری رب النوع مذکور یا بقایای معبد آفتاب پرستی برهمنی در کوتل\nخیرخانه باز اول شهادت منابع و مسکوکات را عملاً تائید نمود .\nشبهه ئی نیست که دیانت بودائی در نیمه شرقی افغانستان چه در شمال و چه\nدر جنوب هندوکش از قرن دوم قم به بعد تا حوالی قرن نهم مسیحی چیزی\nبیش از هزار سال دوام داشت ولی بقایای آئین اوستائی از بین نرفته کم کم\nمرکز ثقل آن به جنوب غرب آریانا در حوزه سفلی هیرمند و سیستان منتقل\nشد و فروعات آن در نقاط دور و نزديك دوام کرد پروفيسر هاکن در کتاب\nتجسسات عتیقه شناسی کوتل خیرخانه که در ٩٣٦ در پاریس به طبع رسیده\nو موضوع آنهم مطالعه معبد « سوریا » رب النوع آفتاب واقع در دامنه های\nشرقی کوتل مذکور میباشد بعد از ذکر نظریه موسیو كومون F. Cumont که در\nقرن چهار مسیحی پرستش آفتاب در عالم شرقی عمومیت داشت بنگارد: پرستش\nآتش و آفتاب که بقایای آئین زورا ستری میباشد از مدت مدیدی در سیستان\nشيوع يافته و قدم به قدم به آستانه هند رسید بلکه در داخل آن .","chars":1532,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01170.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1170","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1170","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}