Page 1119

(٥٠٦) (١) پارچه جمجمه و استخوان کاسه چشم بودا تاتا گاتا (٢) پلان راهبی بودای مذکور که از پارچه زرد پنبه ئی ساخته شده بود . (٣) چوب دست بودای مذکور که اصلاً از چوب صندل بود و حلقه های آهنی داشت(١) پیشتر در سر این مبحث عده را هبین و روحانیون بعضی شهر های بزرك و مناطق معروف را به ارقام معین کردیم و متذکر شدیم که در میان آنها علما و دانشمندان بزرگی وجود داشت . حالا میخواهیم درین مورد کمی دقیق تر شده و بعضی از راهبین دانشمند و علمای نامی قرن هفت افغانستان را که زایر چین هیوآن . تسنک حین عبور خود در محلات مختلف مملکت دیده و با آنها مصاحبه و مناظره کرده است اسم ببریم . در شمال هندوکش در قندوز که درین وقت مرکز خان نشین های تخارستان بود عالمی زندگانی میکرد موسوم به « دهر مه سینا » Dharmasina که غیر از خود مملکت در هند هم مطالعاتی نموده بود وصیت شهرت او در ماورای شرقی پامیر در نقاط مختلف سنکیا نك طوری پیچیده بود که اورا « فا ـ تسیانك » Fa-Tsiang یعنی «استاد قوانین مذهبی » لقب داده بودند و علمای کاشغر وختن به این عقیده بودند که کسی با او مناظره نمیتواند . در معبد معروف ناوا و یهارای ( نوبهار ) بلخ از دانشمندان بزرگ یکی « پراجنا كارا » Prajnakara سر حلقه را هبین و دانشمندان طريقه ( هينايانا ) يا راه كوچك نجات بود و زایر چین را در طی مسافرتش در افغانستان از بلخ تا كاپيسا همراهی كرد . در معبد نوبهار علاوه بر او دو عالم دیگر بنام های « دهر مه پری یا » Dharmapriya و « دهر مه كره » Dharmakara وجود داشت که از جمله فحول دانشمندان عصر بشمار میرفتند و حلقه های مذهبی و علمی بلخ ایشان را بنظر احترام و تکریم میدیدند. (١) به صفحه ٩٥ یادگارهای ممالك غربی ترجمه پیل مراجعه شود .