Page 422

شعر العجم حصه چهارم ۴۱۷ تکرار کهنه نمی شود: ؂ اگر دانشی مرد راند سخن تو بشنو که دانش نه گردد کهن اخلاق و موعظت و سیاست - اگر چه شاهنامه یک منظومهٔ حربیه ایست ولی خوش قسمتی شاعری است که فردوسی طوریکه فطرهٔ مذاق جنگی را باین واسطه با خویش آورده که یک شخص دهقان نژاد بود همچنان فلسفه و اخلاق نیز یک عنصر اعظم اخلاق او پنداشته می شود با خویش یکجا آورده است چنانچه در عین محاربه نیز از پند و موعظت صرف نظر نمی کند در حالتیکه منظره و هیئت میدان جنگ را تشکیل داده که در هر طرف تیغها میدرخشند. غلغله نعره ها در سر تا سر فضا طنین انداز و دلها از جوش لبریزیند و خاقان چین بر پیل سپید می جلوه گر و بچهار جانب حضا افواج قائم است. رستم مانند شیر غرش کنان افواج را در هم و بر هم میکند و بتقرب پیل رسیده کمندش را می اندازد و خاقان را در کمند گرفتار کرده بر زمین می افگند: ؂ چو از دست رستم رها شد کمند سر شهریار اندر آمد به بند ز پیل اندر آورد و زد بر زمین