Page 343

(۳۳۸) از دلربائی چشم دلبر امن منکر شدن است، ؎ یا ربی که بتوان گفت این که در عالم خمار که پس نمود آن شاهد هر جائی این مضمون را که جلوۀ شاهد مطلق یعنی (خالق بر حق) اگرچه از هر بر ذره درخشان است و به حقیقت و علم عالمی نارساست، باسلوب بدیع اظهار میکند، که یعنی بسیار جای تعجب است که بهم هر جائی است و هم کسی او را ندیده، وصالی نیز بدین مضمون کلامی دارد بیت ای که در هیچ جاندار ی جا بوالعجب مانده ام که هر جائی حقیقت نیست که کلام حضرت خواجه علاوه از طرز ادا و لطافت اسلوب هم خیلی پر معنی است، برای دانستن بدایع اسلوب چند مثالی مینویسیم تا ظاهر شود که مضمونی را که سابقاً استادی استعمال کرده و میاد داده بود حضرت خواجه صاحب بحسن اندازه و خیال خود همان عبارت را بچه اندازه رسیده رتبه عالی بخشیده. ؎ سعدی حافظ تو گرچه امیر و ما فقیریم { در راه عشق فرق غنی و فقیر نیست} دلدارسی دوستان ثوابست { ای پادشاه حُسن سخن با گدا بگو}