Page 16

( شماره اول ) ( سال پنجم ) نوشته شده باشد غالباً امثال و شواهد از ادبا و شعرائی میاورد که همهٔ آنها نابغه گان و آیات کبرائی بلاغت و فصاحت بوده اند ثالثاً از وجود شعرای دورهٔ اکبری که بیشترش را منسوب بافغانستان میدانند از قبیل آتشی قندهاری وهاشمی و غیره اطلاع مفصل و جهان قیمتی میدهد . رابعاً برای مدارک و مآخذ خود بهترین کتب را از قبیل ترجمان البلاغه فرخی حدایق السحر وطواط و المعجم حسن رازی و معیار الا شعار طوسی وعقود الجمان سیوطی وكتاب تكميل الصناعة وقسطاس الشعر وكتاب البلاغه جرجانی سرخسی و غیره را در دست داشته . خامساً در قید تاریخ ومؤلف آن هیچ جای شك و تردیدی نمیگذارد، زیرا با دقت تمام در پایان رسالهٔ خود مینویسد : تمام شد رسایل این احقر العباد قاسم کابلی بتاریخ بیست و هفتم صفر المظفر روز پنجشنبه سنه ١٢١٥ هجری نبوی صلمم در قصبهٔ توک پشاور در عهد محمد اکبر شاه بادشاه غازی ادام الله تعالی اقباله . سادساً به حواشی آن نیز نکات ومطالب جالب دقت از قبیل حل کردن بعض رموزات لغوی و اصطلاحات ادبی و قطعات شعری و پار چه های نثری شاعرانه دیده می شود . درین موقع رشکم آمد كه يك بيت آنرا که در صنعت تخیل مثال میاورد ننهشته بگذارم : بسکه در آغوش گل ها شیشه شبنم شکست می نماید در نظر ها چشم عينك دار گل ولی متاسفانه که از آخر کتاب یکدوسه ورق آن افتاده اما به کن جای که تاریخ کتاب را با خود برده باشد خلاصه از هر حیث نسخهٔ قیمت داری است ومتعلق به خود نگارنده میباشد ( ٢ ) گنج شهیدان : بقلم میرزا جلال فراهی که معاصر است با میرزا ترکان برخوردار و درین کتاب از مواقع تاریخی و جغرافیائی فراه ومزارات ومشاهير آن و حالات طوايف وسلسله شهدا و متصوفین آن با ابيات واشعار و امثال و شواهد می نگارد و حقیقتاً برای شناساندن فراه با تمام روحیاتش بهترین کتابیست ، این نسخه را در زمان مسافرت خود در نزد یکنفر فراهی بطور سرسری دیده و همینقدر توانستم استنباط نمایم . ( ٣ ) دیوان حسن که اثر طبع خوش بیان آقای سردار محمد حسن خان مرحوم است و دارای غزلیات متعدد بطرز بیدل ، شوکت ، غنی ، صائب کلیم ، حافظ ، سعدی ، وساقی نامه لبریز از شوخی و قصاید سلیس و روان بطرز قدما از قبیل : ظهیر ، انوری ، منو چهرى ويك قسمت هم هجویات ملیح و شیرین دارد و از جمله قصاید آن مرحوم قصیده است که در تیرادر يك حل عقدى انشاد نموده اند ، این قصیده بهترین تا بلوی برف باری های تیرا و مظالم آن معاندن و تیره روزی شاعر را نشان میدهد ، دیوان حسن نسخهٔ منحصر بفرد است و متعلق به آقای صدیق جان سر کاتب حالیه سفارت کبرای افغانی طهران که نواسه آن مرحوم است میباشد . ( ٤ ) دیوان الفت که یکی از شعرای نامدار و شیرین مملکت ماست و خصوصاً در مخمسات دستی دارد و در عهد خود سر آمد شعرای خود بوده و بر امثال و اقران خود بسند طرزی و خیالی و غیره میتازد و خورده میگیرد . ( باقی دارد ) ( سرور گویا ) بقیه صفحه ٦ : نماینده گری خصوصی که نماینده گان ادارات دیگر از آن معلوماتی ندارند ، برای خود دارد . اداره خفیہ ( سو ) اداره خفیه « سو ، امورات مجادله با پارتی های سیاسی مخاصم کمونیستی را نگرانی میکند ، و هم همین اداره است که بامذهب مجادله و کوشش به اضمحلال مذاهب دارد . امورات روحانیت به شعبه ششم اداره مذکوره متعلق بوده و رهبری آنرا توجکوف - مشهور مینماید . اداره خفیه به مثل ادارات دیگر به شعبات مختلفه باوظایف معین بسیار سختی تقسیم شده است . رئیس اداره مذکوره « در يباس ، عضو قدیمی پارتی باید از همه به امورات تقسیم جمعیت های پارتی دلچسپی داشته و به بیحجاب ساختن آنها امید منفعت سرمایه و بطریق جایزه ، گرفتن وظیفه مستشاريت دوم ریاست او . گ پ او » را برای خود دارد . ( باقی دارد )