{"book":"adl0789","page":16,"text":"( شماره اول )\n( سال پنجم )\n\nنوشته شده باشد غالباً امثال و شواهد از\nادبا و شعرائی میاورد که همهٔ آنها نابغه گان و\nآیات کبرائی بلاغت و فصاحت بوده اند\nثالثاً از وجود شعرای دورهٔ اکبری که\nبیشترش را منسوب بافغانستان میدانند\nاز قبیل آتشی قندهاری وهاشمی\nو غیره اطلاع مفصل و جهان قیمتی میدهد .\nرابعاً برای مدارک و مآخذ خود بهترین\nکتب را از قبیل ترجمان البلاغه فرخی\nحدایق السحر وطواط و المعجم حسن\nرازی و معیار الا شعار طوسی وعقود\nالجمان سیوطی وكتاب تكميل الصناعة\nوقسطاس الشعر وكتاب البلاغه جرجانی\nسرخسی و غیره را در دست داشته . خامساً\nدر قید تاریخ ومؤلف آن هیچ جای\nشك و تردیدی نمیگذارد، زیرا با دقت\nتمام در پایان رسالهٔ خود مینویسد :\nتمام شد رسایل این احقر العباد قاسم\nکابلی بتاریخ بیست و هفتم صفر المظفر روز\nپنجشنبه سنه ١٢١٥ هجری نبوی صلمم\nدر قصبهٔ توک پشاور در عهد محمد اکبر\nشاه بادشاه غازی ادام الله تعالی اقباله .\nسادساً به حواشی آن نیز نکات ومطالب\nجالب دقت از قبیل حل کردن بعض رموزات\nلغوی و اصطلاحات ادبی و قطعات شعری و پار\nچه های نثری شاعرانه دیده می شود .\nدرین موقع رشکم آمد كه يك بيت آنرا\nکه در صنعت تخیل مثال میاورد ننهشته\nبگذارم :\nبسکه در آغوش گل ها شیشه شبنم شکست\nمی نماید در نظر ها چشم عينك دار گل\n\nولی متاسفانه که از آخر کتاب یکدوسه\nورق آن افتاده اما به کن جای که تاریخ کتاب\nرا با خود برده باشد خلاصه از هر حیث\nنسخهٔ قیمت داری است ومتعلق به خود\nنگارنده میباشد ( ٢ ) گنج شهیدان : بقلم\nمیرزا جلال فراهی که معاصر است با\nمیرزا ترکان برخوردار و درین کتاب\nاز مواقع تاریخی و جغرافیائی فراه ومزارات\nومشاهير آن و حالات طوايف وسلسله\nشهدا و متصوفین آن با ابيات واشعار و\nامثال و شواهد می نگارد و حقیقتاً برای\nشناساندن فراه با تمام روحیاتش بهترین\nکتابیست ، این نسخه را در زمان مسافرت\nخود در نزد یکنفر فراهی بطور سرسری\nدیده و همینقدر توانستم استنباط نمایم .\n( ٣ ) دیوان حسن که اثر طبع\nخوش بیان آقای سردار محمد حسن خان\nمرحوم است و دارای غزلیات متعدد\nبطرز بیدل ، شوکت ، غنی ، صائب\nکلیم ، حافظ ، سعدی ، وساقی نامه\nلبریز از شوخی و قصاید سلیس و روان\nبطرز قدما از قبیل : ظهیر ، انوری ، منو\nچهرى ويك قسمت هم هجویات ملیح و\nشیرین دارد و از جمله قصاید آن مرحوم\nقصیده است که در تیرادر يك حل عقدى\nانشاد نموده اند ، این قصیده بهترین تا\nبلوی برف باری های تیرا و مظالم آن\nمعاندن و تیره روزی شاعر را نشان\nمیدهد ، دیوان حسن نسخهٔ منحصر بفرد\nاست و متعلق به آقای صدیق جان سر کاتب\nحالیه سفارت کبرای افغانی طهران که\n\nنواسه آن مرحوم است میباشد .\n( ٤ ) دیوان الفت که یکی از شعرای\nنامدار و شیرین مملکت ماست و خصوصاً\nدر مخمسات دستی دارد و در عهد خود\nسر آمد شعرای خود بوده و بر امثال و\nاقران خود بسند طرزی و خیالی و غیره میتازد\nو خورده میگیرد . ( باقی دارد )\n( سرور گویا )\n\nبقیه صفحه ٦ :\nنماینده گری خصوصی که نماینده گان\nادارات دیگر از آن معلوماتی ندارند ،\nبرای خود دارد .\nاداره خفیہ ( سو )\nاداره خفیه « سو ، امورات مجادله با\nپارتی های سیاسی مخاصم کمونیستی را\nنگرانی میکند ، و هم همین اداره است\nکه بامذهب مجادله و کوشش به اضمحلال\nمذاهب دارد .\nامورات روحانیت به شعبه ششم اداره\nمذکوره متعلق بوده و رهبری آنرا\nتوجکوف - مشهور مینماید .\nاداره خفیه به مثل ادارات دیگر\nبه شعبات مختلفه باوظایف معین بسیار\nسختی تقسیم شده است . رئیس اداره\nمذکوره « در يباس ، عضو قدیمی پارتی\nباید از همه به امورات تقسیم جمعیت های\nپارتی دلچسپی داشته و به بیحجاب ساختن\nآنها امید منفعت سرمایه و بطریق جایزه ،\nگرفتن وظیفه مستشاريت دوم ریاست\nاو . گ پ او » را برای خود دارد .\n( باقی دارد )","chars":3119,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00016.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/16","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/16","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}