Page 139

مسائل ہر روزه ۱۳۶ کرده نمی توانستند * بطلبہ گفتہ شده بود که مطالعہ سبق خود را بہ نشستین ہای خود بنمایند - چون نوبت بقرائت رسید بدیسی بود که اکثریت شان از مجاولہ سبق یک خیال روشن ہم کسب نکرده بودند کل چیز مضمون و اصطلاحات ازیشان بعید بود اگر جمعاً اکثراً بسبب کیفیت معنی اصطلاحات و بحث نظری عمومی مضمون آدمیکہ جغرافیہ را تیار کرده بود واقعات و اصولات خود را حتی الامکان در طرز مختصر ترین بیان کرده بود - چہ آنها را بلحاظ تجربہ بالغانہ خود دیده بود کہ از چهل سال فراہم آورده بود ۔ ازینها بقرار معلومات اخیره نتائج کشیده بود کہ ہمہ عمومیات منجمده بود معلم این جماعت پنجم کتاب مذکور را ازین حیث پسندیده بود کہ بسیار خالص بود و او ماورای اقتدار طلبه برای آینہ شان مفید بود اگر حالا حفظ نکنند * دروس باقی برای هفته مثل روز اول بود - ساخت قطعات ارض تطابق و سطح آنها قیام نظامات آبکشی بر سطح زمین وغیره وغیرہ در ہر صورت معلم اصولات کتاب را مثلیکہ دران مندرج بود بیان میکرد بدون آنکه طلبه را رهبری کند تا انہ مشاہدہ خود کدام چیزیرا دریابند و از واقعات مذکوره استنتاج نمایند در کل ہفتہ حقیقتہ ہیچ چیز مادی بعمل نیامد - از تجارب