Page 236

تحفة الامان فى سيرة النعمان حصه اخری (٢٣٥) محاسن وخصوصيات نقليه وقليه فقه حنفی خصوصیات فقه حنفی و تطبیق آن باصول عقلی بعد ازین مباحث عمومی میخواهیم که بتذکر آن خواص فقه حنفی بپردازیم که وی بواسطه آن بر دیگر مسائل فقهیه مزیت و ترجیح دارد ( باید دانست که دعوی این خصوصیتی را که ما نسبت بمسائل حنفی نموده ایم بلحاظ عمومیت و اکثریت است لهذا امکان دارد که در بعضی جزئیات این خصوصیات بنظر نیامده برخلاف آن در فقه دیگر ائمه موجود خواهد بود لاکن دعوی ما این چنین است که در اکثری از مسائل حنفی مراعات این امر بخوبی شده که در دیگر مذاهب این خصوصیات با العموم موجود نیست و شبلی ) اول مقدم تر از همه خصوصیت قابل قدری که در فقه حنفیه ملحوظ شده اینست ــ که هر مسئله مبنی بر اسرار ومصالح میباشد ــ زیرا که نسبت باحكامات شرعيه از ابتداء در جمعیت اسلامی دو فرقه باعتبار عقائد قائم ــ گشته اند ــ یکی از ان میگوید که تمام احکام شریعت احکامات تعبدی میباشند ــ یعنی در آن مراعات هیچگونه اسرار و مصالح کرده نشده ــ مثلا شراب خوری و فسق وفجور محض بدین واسطه غیرمشروع ونا پسندیده میباشد که شریعت از آن ما را ممنوع داشته است وخیرات وصدقات تنها از ین نقطه نظر مستحسن میباشد که شارع تأکید بدان نموده ورنه این افعال فی نفسه خوب وخراب شده نمیتوانند ــ میلان امام شافعی بیشتر بدین طرف دیده میشود وشاید از اثرات همین تعیل امام شافعی است که ابوالحسن اشعری که بانی علم کلام شوافع است بنیاد علم کلام را بر همین عقیده گذارده است ــ عقيده گروه دوئمین چنین است که تمام احکام اسلام بر فوائد واسرار ومصــالح میباشد البته بعضی از ایجابات شرعیه این چنین هم خواهند بود که مصالح وفوائد آنرا عقول عامه درك نموده نمیتواند لاکن آن هم در حقیقت از فائده ومصلحت خالی نیست ــ این مسئله محض بدین واسطه که طرفداران هم پهلوی آن علمای عالیشان میباشند ــ یکی از مسائل معرکت الا راء گردیده است ــ لاکن اگر انصافاً گفته شود این مبحث قابل اینقدر اختلاف و مباحثه نمیباشد ــ زیرا که مصالح وغايت کلام تمام مسائل مهمه در کلام الهی مسطور ومخصوصاً ــ طرز استدلال