Page 76

صحیفه ۷۱ کیفیت رجعت قول نول غند نخستین سیبریا جلد چهارم یکی از اطبای عسکریه روس مشاهدات خود را در اثنای محاربه وافانقو بقرار ذیل نقل میکند : جنرال كرن غروس با یکپارچه کله شوانپل بر ساق پای راست خود زخمدار شد . جنرال مذکور برای بستن و شستن زخم خود با بسیاری از افسران معیت خود بقول صحیۀ ما آمد. در نتیجه معاینه دانسته شد که زخمش کاری و تهلکه ناک نیست . زخمش را بسته و تداوی لازمه اجرا کرده با افسران معیت خود برفت . درین اثنا يك گله ژاپان آمد پنج قدم دورتر از ما بر زمین خورده بکفید . نمیدانم از تضییق هوا بود ، یا از ترس بود بهر حال بی اختیار بر زمین افتادم. تاریکشی شب چون جهانرا فرا گرفت محار به منقطع گردید و خدمت مأمورین صحيه آغاز نهاد. بعد از یکچند دقیقه جنگل کوچکی که مفرزه ما در ان بود باز خمیدها، ومرد،ها، ومجا لت نزع بوده ها پر گردید تا به نیمشب کوشش ورزیدیم ، و زخمهای بسیاری را تیمار کردیم . و بعد از ان یکقدری خوراک خورده توانستیم . صبح وقت بر خواستم . هنوز جهان تاريك بود. در هر طرف يك سكوت عمیق حکمفرما بود. مردگان، و زخمیان از همدیگر تفریق نمیشد . تول غندها آهسته آهسته از خواب بر میخواستند. در یکطرف جنگل ما يك چقوری بزرگی کنده و مقتولین را بر روی همدیگر دران انداخته دفن میکردند که این منظره حقیقتاً خیلی حزن آور ومغموم بود . هنوز این مدفن با خاک پوشیده نشده بود که توپها برای حاضر کردن دیگر اموات طنین انداز دهشت گردید . يك آن نگذشته بود که آتش طوپ و تفنگ بشدت افزونی گرفته يك آهنگ هول انگیز مختلف الاصواتی تشکیل داد . خط محاربه از يك تبه تابه آن دیگر تپه درازه میشد و بهر طرف افق تمادی مینمود. از استاسیون وا فانقو که در ان بودیم همۀ میدان محار به مشاهده میشد . هر طرف در ميان يك برق