Page 325

جلد اول ۳۱۶ کتاب ادب القاضی فایده درینکه مشرکان غلبه کردند بر مالهای مسلمانان بعد از ان خلاص کردند آنرا مسلمانان آن مالها را مشرکان غلبه کردند بر مالهای مسلمانان و نگاه کردند مشرکان آن مالها را در دار اسلام یافته لشکر خود بعد ازان لشکری از مسلمانان خلاص کرد آن مالها را از مشرکان پیش از نگاهد ایشان آن مالها را بدار حرب پس آن مالها رد کرده می شود بر صاحبان آن مالها و همچنین حکم است اگر پادشاه عالم بنود بحال آن مالها که از مردم مسلمانان هستند تا اینکه تقسیم کرد آن مالها را میان کسانی که آن مال با بایشان رسیده بود پس آن تقسیم کردن پاد باطلست و آن مالها رد کرده می شود بر صاحبان آن پس اگر پادشاه میدانست حال مالها را و اعتقاد او بود که نگاه کردن مشرکان آن مالها را بقوت لشکر ایشان نکاهبانی کامل است پس پنجم حصه آنرا گرفت جهت بیت المال و تقسیم کرد باقی آن مالها با دیگر مالهای غنیمت مشرکان میان کسانی از مسلمانان که رسیده بود بایشان آن مالها بعد ازان پرده شد این حادثه بقاضی که نگهبانی مشرکان مال مسلمانرا در شکر خود بدار اسلام نگهبانی کامل نمیدانست این تقسیم کردن پادشاه را رد کند و باطل کند آن تقسیم کردن پادشاه را من تعویضها في القضاء على الغایب او بشهادة رجل وامرأتين بالنکاح فایده درینکه اگر قاضی حکم کرد بشاهدی فاسقان بنکاح یا با انکه کرد بشاهدی یکمرد و دوزن بنكاح علی الخاترا نا من يجوز القضاء على الغايب وليس النسوا شهادة في باب النكاح وليس للفاسق شهادة اصل ولكن كل واحد من الفصلين مجتهد فيه فينفذ القضا من القا باجتهاده فيهما (عالمگیر) کسیکه حکم کرد بشاهدی فاسقان بر شخصی غایب و یا حکم کرد بشاهدی یکمرد و دو زن بنکاح کردن شخصی غایت اگر چه آن کسی از امامان که روا میدانست حکم را بر غایب قایل بود باینکه شاهدی روانست مرزنانرا در باب نکاح و هرگز روانیست مر فاسق را شاهدی دادن ولیکن در هر کدام ازین دو حکم اختلاف کرد مشخص است پس نافذة میشود حکم قاضی باجتهاد کردن آن قاضی در آندو حکم وفي السير الكبير اشترى ولذا وقرا عليها فوجد عبا في دار الحرب فان كان البايع معه في المسكر خاصمه وان لم يكن يفسخ