Page 901

( ٨٧١ ) (جلدسوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) مشغول الذمه نمیشوید و ازین گفتار علماء اکابر تحقیق شهود نشود کار مردم شیعه سخت میگردد و برای اوینا بخیر دولت مصمم بر آنست که در چنین امور شهادت هر شخص بدون از اشخاص معتبر معروف بدولت شنیده نشود و حضرت والا اورا فرمان فرستاده نگار داد که اگر شهود شرعی بشهد قبول بکند چه اینکه شهود را شرع شریف نیز نمیپسندد وازین عریضهٔ حکمران هرات وصدور حکم شهریار دادانش وداد سد طریق گذشتن شهود غیر عدل شده رفع کینه و عناد گشت واگر چنانچه این امر در اقامت دعاوی ومخاصمات شرعیه بامر پادشاهی اجرا شود از کثرت شهودیکه بمزد گواهی داده و میدهند دفع بسی معاملات غیرحق گردیده احیای حق و اماتهٔ باطل بروی روز افتاده وهمی افتد واین نمیشود مگر بفضلهٔ عدل که وجود ایشان بمنزلهٔ کبریت احمر است و خواهش ایشان رضای حی‌داور وهم مقارن ایام مذکوره میرزا محمد ابراهیم خان منشی که از سنی‌خانه قاین فرار شرح حال اختیار کرده از راه نيك منشی در هرات آمده بود عریضه بپایه سریر سلطنت نگار داده بتوسط مسیح زا منشی محمد ابراهیم خان دوست محمد خان هروی از مطالعهٔ ساطعهٔ اشرف اقدس شرف گذارش یافته چون معروض داشته بود که وی از اهل قاینی سنت و جماعت سکنه سنی خانه قاین است و از جور و ستم وتعدیات حکام وعمال وضباط شیعیان آنجا که از تعصب مذهبی نسبت بسنیان بتقديم میرسانند با كثر از سنیان متوطنه آنجا ترك موطن ومسكن كرده پناه بگزین سایهٔ حمایت ایندولت ملت پرور میشود و اکنون خود او با بعضی از آنانکه این هم دارند در نواحی هرات رسیده در ظل حمایت دولت ذی عنایت آرمیده است و دیگران از قفای همی آمد، و می آیند و لیکن از سبب حصول مؤنت معیشت خویش که بعسرت وذلت روز بسر برند از دولت امید مرحمت واستدعا دارند که یازده زوج اراضی خالصهٔ واقع موضع زیارت گاه هرات بطریق رعیتی بایشان تفویض شود که زراعت وفلاحت روز معیشت بشب رسانند پس حضرت والا در پاسخ اینعریضه او بخامهٔ مرحمت نگار فرمود که اگرچه دولت قدغن نموده که در تمامت مملکت يك بدست (۱) از (۱) اراضی خالصه را بیرون از استحقاق بهزار روپیه بکسی ندهد و بنام ورسم رعیتی سپرده احدی نمیکند لاجرم چون بدست بکسر اول وثانی انمردم از دست دزدان عمال وضباط ملك ودين خود در چاه عسرت و گرفتار ذلت گردیده روی امید بسوی ایندولت از سرانگشت آورده و می آورند بردولت لازم و متحتم است که قراری در امور زیست روزگار ایشان نهد تابسهولت تحصیل کوچک تا سر معیشت کنند بناءً ان اراضی موضع مذکور را بایشان داده در ایام کار دوهزار روپیه تنخواه نیز بمیرازا محمد ابراهیم انگشت نر خان منشی از دولت سالیانه معین گشت > شرح حال بهادرخان و نادر خان وعثمان حاکم تالقان وفراریان قزاق < شرح عمارت بهادر خان و نادرش وهم در تضاعیف وقایع مسطوره بهادر خان و نادر خان نامان پسران میر سنبل ساكن فرنك (۲) که روی (۲) از حصول سعادت خدمت دولت برتافته از سریال محمد اسحق خان در وقت بغاوتش انعام وخلعت یافته هزار روپیه فرنک بکسرفا جرم شده از راه فرار در مملکت دولت روس رفته بودند طریق آمده شد با مردم سکنه فرنك گشوده ورا و سکون گرفتار دست دین محمد خان حاکم آنجا گشتند و او هر دو تن را بصحابت و محافظت مدار الله خان نون و كاف فارسی نام و شاه سعید خان نامان از سواران کشاده بکابل کابل کرده ایشان در عرض راه گریخته هردوتن محافظ که در محافظت قریه از تفریط کرده بودند محبوس گشته در کابل فرستاده و جرم شدند و در ایام کار دوهزار روپیه تحویل خزانه کرده قطغن چنانچه بیاید نوکری مدار الله خان بر حال گشت و در اثنای این حال غلام رضاخان جمشیدی و میرزا عبدالاحد خان حاکم و عامل تالقان که جور وستم نسبت برعایای آنجا از وقوع بفعل آورده وبمصادره مال گرفته بودند از عریضه و استغاثت ضعفای رعیت بفرمان طلب در کابل آمده معزول گردیدند و هم درینوقت تورعلی وحسن نامان قوم قزاق با چهل و هفت خانوار از موطن خویش راه پناه جانب ظل حمایت ایندولت پیش گرفته وارد حضرت امام قطغن گشتند و محمد اسلم خان حاکم آنجا بامر و فرمان حضرت والا که بناهش شرف نفاذ یافت همه را در علاقهٔ