{"book":"adl0009","page":901,"text":"( ٨٧١ )\n(جلدسوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\nمشغول الذمه نمیشوید و ازین گفتار علماء اکابر تحقیق شهود نشود کار مردم شیعه سخت میگردد و برای اوینا\nبخیر دولت مصمم بر آنست که در چنین امور شهادت هر شخص بدون از اشخاص معتبر معروف بدولت شنیده نشود\nو حضرت والا اورا فرمان فرستاده نگار داد که اگر شهود شرعی بشهد قبول بکند چه اینکه شهود را شرع\nشریف نیز نمیپسندد وازین عریضهٔ حکمران هرات وصدور حکم شهریار دادانش وداد سد طریق گذشتن شهود\nغیر عدل شده رفع کینه و عناد گشت واگر چنانچه این امر در اقامت دعاوی ومخاصمات شرعیه بامر پادشاهی\nاجرا شود از کثرت شهودیکه بمزد گواهی داده و میدهند دفع بسی معاملات غیرحق گردیده احیای حق و اماتهٔ\nباطل بروی روز افتاده وهمی افتد واین نمیشود مگر بفضلهٔ عدل که وجود ایشان بمنزلهٔ کبریت احمر است\nو خواهش ایشان رضای حی‌داور وهم مقارن ایام مذکوره میرزا محمد ابراهیم خان منشی که از سنی‌خانه قاین فرار شرح حال\nاختیار کرده از راه نيك منشی در هرات آمده بود عریضه بپایه سریر سلطنت نگار داده بتوسط مسیح زا منشی محمد\nابراهیم خان\nدوست محمد خان هروی از مطالعهٔ ساطعهٔ اشرف اقدس شرف گذارش یافته چون معروض داشته بود که وی از اهل قاینی\nسنت و جماعت سکنه سنی خانه قاین است و از جور و ستم وتعدیات حکام وعمال وضباط شیعیان آنجا که از تعصب\nمذهبی نسبت بسنیان بتقديم میرسانند با كثر از سنیان متوطنه آنجا ترك موطن ومسكن كرده پناه بگزین سایهٔ حمایت\nایندولت ملت پرور میشود و اکنون خود او با بعضی از آنانکه این هم دارند در نواحی هرات رسیده در ظل\nحمایت دولت ذی عنایت آرمیده است و دیگران از قفای همی آمد، و می آیند و لیکن از سبب حصول مؤنت معیشت خویش\nکه بعسرت وذلت روز بسر برند از دولت امید مرحمت واستدعا دارند که یازده زوج اراضی خالصهٔ واقع موضع\nزیارت گاه هرات بطریق رعیتی بایشان تفویض شود که زراعت وفلاحت روز معیشت بشب رسانند پس حضرت\nوالا در پاسخ اینعریضه او بخامهٔ مرحمت نگار فرمود که اگرچه دولت قدغن نموده که در تمامت مملکت يك بدست (۱) از (۱)\nاراضی خالصه را بیرون از استحقاق بهزار روپیه بکسی ندهد و بنام ورسم رعیتی سپرده احدی نمیکند لاجرم چون بدست بکسر\nاول وثانی\nانمردم از دست دزدان عمال وضباط ملك ودين خود در چاه عسرت و گرفتار ذلت گردیده روی امید بسوی ایندولت از سرانگشت\nآورده و می آورند بردولت لازم و متحتم است که قراری در امور زیست روزگار ایشان نهد تابسهولت تحصیل کوچک تا سر\nمعیشت کنند بناءً ان اراضی موضع مذکور را بایشان داده در ایام کار دوهزار روپیه تنخواه نیز بمیرازا محمد ابراهیم انگشت نر\nخان منشی از دولت سالیانه معین گشت\n> شرح حال بهادرخان و نادر خان وعثمان حاکم تالقان وفراریان قزاق < شرح عمارت\nبهادر خان\nو نادرش\nوهم در تضاعیف وقایع مسطوره بهادر خان و نادر خان نامان پسران میر سنبل ساكن فرنك (۲) که روی (۲)\nاز حصول سعادت خدمت دولت برتافته از سریال محمد اسحق خان در وقت بغاوتش انعام وخلعت یافته هزار روپیه فرنک بکسرفا\nجرم شده از راه فرار در مملکت دولت روس رفته بودند طریق آمده شد با مردم سکنه فرنك گشوده ورا و سکون\nگرفتار دست دین محمد خان حاکم آنجا گشتند و او هر دو تن را بصحابت و محافظت مدار الله خان نون و كاف\nفارسی نام\nو شاه سعید خان نامان از سواران کشاده بکابل کابل کرده ایشان در عرض راه گریخته هردوتن محافظ که در محافظت قریه از\nتفریط کرده بودند محبوس گشته در کابل فرستاده و جرم شدند و در ایام کار دوهزار روپیه تحویل خزانه کرده قطغن\nچنانچه بیاید نوکری مدار الله خان بر حال گشت و در اثنای این حال غلام رضاخان جمشیدی و میرزا عبدالاحد\nخان حاکم و عامل تالقان که جور وستم نسبت برعایای آنجا از وقوع بفعل آورده وبمصادره مال گرفته بودند\nاز عریضه و استغاثت ضعفای رعیت بفرمان طلب در کابل آمده معزول گردیدند و هم درینوقت تورعلی وحسن\nنامان قوم قزاق با چهل و هفت خانوار از موطن خویش راه پناه جانب ظل حمایت ایندولت پیش گرفته وارد حضرت\nامام قطغن گشتند و محمد اسلم خان حاکم آنجا بامر و فرمان حضرت والا که بناهش شرف نفاذ یافت همه را در علاقهٔ","chars":3455,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00901.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/901","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/901","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}