Page 848

(۸۱۸) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) ساختند و هم درینوقت سلطان علیخان بن سردار شیر علیخان هزاره جاغوری بفرمانیکه بنامش شرف اصدار یافت نزد جنرال میرعطا خان شده اکثر اشرار مردم هزاره برهنمونی او گرفتار زنجیر عتاب پادشاهی گشتند و از اقصوی جنرال شیر محمدخان و فرهادخان کرنیل تمامت اعداد پیاده بدره ای جبال مسکونه مردم زاوُلی و پيك عثمانیه پیشه و پیشه و شیر داغ از راه سراخ هزار قاغیسکه قرار کرده بکوه پناه گزیده بودند مأمور کردند چنانچه یکصد و چهل وشیرداغ نفر را کشته و شصت تن مرد و زن را اسیر گرفته و پسران و دختران ایشانرا باسم برده و کنیز متصرف گردیده وغیره مال و متاع و دواب و مواشی زیاد بدست آوردند و قبایل و مواضع مذکوره را تمام آتش زده بسوختند و زراعت را تلف و علف اشتران و ستوران کردند و در وسط علاقه سلطان احمد و پیشه و شیر داغ اردو را فرود آورده بنامه سردار عبدالقدوس خان که بایشان رسیده بود باهنك تسخیر ارزگان که بدیگر افواجیکه از چار جانب رو بدانجا نهاده و مخیم بيك روز داخل شدن کرده بودند بفیروزه فروکش کردند و در محاربه مذکوره علی محمد خان برادر جنرال شیر محمد خان و خالشیرین خان اندری بامدتن از لشکر ملیتی زخم خفیف یافته و سه تن از سواران اوزبک کشته کشته پنج نفر از سواران هراتی با چهار راس اسپ زخمدار شدند زیاده آسیبی بعساکر دولت نرسید و مقارن اینحال از عریضه کرنیل محمد عمر خان حضرت والا را بقلت خرج لشکرمکی که در بامیان اقامت داشت اطلاع دست داده پروانه بخان نائب سالار را امر بفرستادن ده هزار روپیه کرده و او بسرعت هر چه تمامتر از خزانه دارالسلطنه مبلغ مذکور را ارسال نموده لشکر مذکور را از مخارجتی آسوده خاطر ساخت مأمور شدن بر کد عبدالحبان خان برای مساحت زمین هجرستان مأمور شدن وهم برکد عبدالحبان خان کشمیری الاصل ملازم دولت علیه افغانستان که در علم هندسه و ریاضی فی الجمله عبدالسبحان خان در مهارت داشت از پیشکاه حضور اقدس مأمور مساحت و پیمایش اراضی علاقه هجرستان وغیره شده امر حضرت هجرستان والا صادر کشت که نقشه آن جارا از کوه و دشت و معمور و مطمور برداشته بجهت آگاهی حاصل کردن بر وسعت آن جا حاضر آوردو غلام حیدر خان نبیره سردار بختیاری خان هزاره غزنین را که از جانب دولت طبل وعلم و منصب صد سواری داشت همراهاو امر رفتن کشته اشارت رفت که مکاتیب افسران و سرکردگان نظامی و ملکی هزار جات را او بسواران تحت رایتش بچاپاری در ذهاب و ایاب تاسلك ماشه رساند و از انجا بتوسط پیادگان داکخانه بدار السلطنه ارسال دارد و برکد عبد السبحان خان با غلام حیدر خان موصوف وارد سنگر کرنیل محمد الله خان واقع تل علاقه دایه هجرستان شده غلام حیدر خان بمکتوب رسانیدن مواظب گردیده و برکد عبد السبحان از موضع کلان تله واقع سرجلگای هجرستان شروع بکار نقشه کشی کرده پس از اتمام کار عریضه بکار پایه سریر سلطنت شده معروض داشت که علاقه هجرستان بسیار وسیع و هموار و شهر قرغان از ابنیه ضحیرین کوه روز زیر کیکاوس در نجا واقع بوده و حالا سنگریکه کرنیل محمد الله خان در دور افواج پادشاهی برافراشته (۱) سراب در نفس این شهر است و هجرستان بعینه مثل چهاردهی کابل و در وسعت چند برابر از ان بزرگتر میباشد اما حال زمین شوره خراب و بیاب گردیده بمثابه سراب (۱) شده زیرا که قبل از دخول سپاه دولت از کثرت درختان سپیدار و چنار که زار که در هريك باندازه سه ذرع ونیم سطبری وازده تا دوازده ذرع ارتفاع داشته و قلاج این علاقه از وفور شاخ و برك آفتاب بی آنها بنظر درنمی آمده و افزونتر از دو لك درخت بزرك را دارا بوده که هر کدام در موضع خودش از پنج درخشده از دور مانند الی ده روپیه بها داشته همه از دست بردسیاه قطع و بدون از بیخ دیگر نشانی از بقدر درختی باقی نمانده و زراعت آب مینماید این کشت زار بزرك تمام تلف و علف ستوران کشته است و حضرت والا در پا سخ این عریضه او رقم (۲) اودیه فرمود که از اراضی و عقار و اودیه (۲) و قفار (۳) مواطن و مواضع و مساکن فرقه ضاله هزاره جمع وادی دولت را آگاهی حاصل بود و معموریت آنها را پیشنهاد خاطر داشت اما چه سود که سرکردگان و افسران (۳) قفار نا قابل جاهل در اهتمام آنها نپرداخته و همه را از مملکت بیگانه شناخته خراب ساختند و اگر چنانچه جمع قفرزمین بی آب و کیاه جزء مملکت خود میدانستند هر آینه در تعمیر آنها کوشیده کار را بدانجا نمیکشیدند