{"book":"adl0009","page":848,"text":"(۸۱۸)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\n\nساختند و هم درینوقت سلطان علیخان بن سردار شیر علیخان هزاره جاغوری بفرمانیکه بنامش شرف اصدار\nیافت نزد جنرال میرعطا خان شده اکثر اشرار مردم هزاره برهنمونی او گرفتار زنجیر عتاب پادشاهی گشتند\nو از اقصوی جنرال شیر محمدخان و فرهادخان کرنیل تمامت اعداد پیاده بدره ای جبال مسکونه مردم زاوُلی و پيك\nعثمانیه پیشه و پیشه و شیر داغ از راه سراخ هزار قاغیسکه قرار کرده بکوه پناه گزیده بودند مأمور کردند چنانچه یکصد و چهل\nوشیرداغ نفر را کشته و شصت تن مرد و زن را اسیر گرفته و پسران و دختران ایشانرا باسم برده و کنیز متصرف گردیده\nوغیره مال و متاع و دواب و مواشی زیاد بدست آوردند و قبایل و مواضع مذکوره را تمام آتش زده بسوختند و زراعت\nرا تلف و علف اشتران و ستوران کردند و در وسط علاقه سلطان احمد و پیشه و شیر داغ اردو را فرود آورده\nبنامه سردار عبدالقدوس خان که بایشان رسیده بود باهنك تسخیر ارزگان که بدیگر افواجیکه از چار جانب\nرو بدانجا نهاده و مخیم بيك روز داخل شدن کرده بودند بفیروزه فروکش کردند و در محاربه مذکوره\nعلی محمد خان برادر جنرال شیر محمد خان و خالشیرین خان اندری بامدتن از لشکر ملیتی زخم خفیف یافته و سه تن\nاز سواران اوزبک کشته کشته پنج نفر از سواران هراتی با چهار راس اسپ زخمدار شدند زیاده آسیبی بعساکر\nدولت نرسید و مقارن اینحال از عریضه کرنیل محمد عمر خان حضرت والا را بقلت خرج لشکرمکی که در بامیان\nاقامت داشت اطلاع دست داده پروانه بخان نائب سالار را امر بفرستادن ده هزار روپیه کرده و او بسرعت\nهر چه تمامتر از خزانه دارالسلطنه مبلغ مذکور را ارسال نموده لشکر مذکور را از مخارجتی آسوده\nخاطر ساخت\n\nمأمور شدن بر کد عبدالحبان خان برای مساحت زمین هجرستان\n\nمأمور شدن وهم برکد عبدالحبان خان کشمیری الاصل ملازم دولت علیه افغانستان که در علم هندسه و ریاضی فی الجمله\nعبدالسبحان\nخان در مهارت داشت از پیشکاه حضور اقدس مأمور مساحت و پیمایش اراضی علاقه هجرستان وغیره شده امر حضرت\nهجرستان والا صادر کشت که نقشه آن جارا از کوه و دشت و معمور و مطمور برداشته بجهت آگاهی حاصل کردن بر وسعت\nآن جا حاضر آوردو غلام حیدر خان نبیره سردار بختیاری خان هزاره غزنین را که از جانب دولت طبل وعلم\nو منصب صد سواری داشت همراهاو امر رفتن کشته اشارت رفت که مکاتیب افسران و سرکردگان نظامی\nو ملکی هزار جات را او بسواران تحت رایتش بچاپاری در ذهاب و ایاب تاسلك ماشه رساند و از انجا\nبتوسط پیادگان داکخانه بدار السلطنه ارسال دارد و برکد عبد السبحان خان با غلام حیدر خان موصوف\nوارد سنگر کرنیل محمد الله خان واقع تل علاقه دایه هجرستان شده غلام حیدر خان بمکتوب رسانیدن مواظب گردیده\nو برکد عبد السبحان از موضع کلان تله واقع سرجلگای هجرستان شروع بکار نقشه کشی کرده پس از اتمام کار عریضه\nبکار پایه سریر سلطنت شده معروض داشت که علاقه هجرستان بسیار وسیع و هموار و شهر قرغان از ابنیه ضحیرین\nکوه روز زیر کیکاوس در نجا واقع بوده و حالا سنگریکه کرنیل محمد الله خان در دور افواج پادشاهی برافراشته\n\n(۱) سراب در نفس این شهر است و هجرستان بعینه مثل چهاردهی کابل و در وسعت چند برابر از ان بزرگتر میباشد اما حال\nزمین شوره خراب و بیاب گردیده بمثابه سراب (۱) شده زیرا که قبل از دخول سپاه دولت از کثرت درختان سپیدار و چنار که\nزار که در هريك باندازه سه ذرع ونیم سطبری وازده تا دوازده ذرع ارتفاع داشته و قلاج این علاقه از وفور شاخ و برك\nآفتاب بی آنها بنظر درنمی آمده و افزونتر از دو لك درخت بزرك را دارا بوده که هر کدام در موضع خودش از پنج\nدرخشده از\nدور مانند الی ده روپیه بها داشته همه از دست بردسیاه قطع و بدون از بیخ دیگر نشانی از بقدر درختی باقی نمانده و زراعت\nآب مینماید این کشت زار بزرك تمام تلف و علف ستوران کشته است و حضرت والا در پا سخ این عریضه او رقم\n(۲) اودیه فرمود که از اراضی و عقار و اودیه (۲) و قفار (۳) مواطن و مواضع و مساکن فرقه ضاله هزاره\nجمع وادی دولت را آگاهی حاصل بود و معموریت آنها را پیشنهاد خاطر داشت اما چه سود که سرکردگان و افسران\n(۳) قفار نا قابل جاهل در اهتمام آنها نپرداخته و همه را از مملکت بیگانه شناخته خراب ساختند و اگر چنانچه\nجمع قفرزمین\nبی آب و کیاه جزء مملکت خود میدانستند هر آینه در تعمیر آنها کوشیده کار را بدانجا نمیکشیدند","chars":3667,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00848.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/848","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/848","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}