Page 60

نسخه ضیاء المعرفة صفحه ۵۳ بافغانستان پیدا کرده و خسارها درآمده شد و دخل و تصرف سرحدات آن بدست کشمکش آن دو عین الوقایع دگر خواهد شد امیر افغانستان هم که بمیمنت و مبارکی سرگرم تدارکات و استعداد خود میباشد و ساعتی از خیالات این دو مدعی بزرگ غفلت ندارد و در حفظ ملک و نگه داری ناموس و ملت خود ساعی و جاهد است لفظ بچرم و حتمال شمشیر را کنار گذاشته از راه دلسوزی و مآل اندیشی مملکت داری تهیه استعدادی نماید اگرچه نگفتن یکه نبودن مقام افغانستان و دفع نمودن گردن کشان را مرحوم امیر عبد الرحمن خان متصل شده ولایت افغانستان را عظم وی از خطرساته اماوالا حضرت امیر با تدبیر امیر حبیب الله خان تشویق اهالی و دلجویی رعیت خود بد و فیصلاً نموده بومی و قراری افغانستان را ازین امیر بنظیر خوشنود شکر سپه خداوند ارا مبتلای بناپرودست گسترو مهربان فرماید بالتبه في الد الا تحا در استعداد حربی افغانستان هم موضوع باید سپرد از دبوجهت که امارت بآن منحصر می فیصلاً یکصد و بیست هزار قوشون نظامی شش لغزید و آرا از شیغوردان و پنجاه هزار سوار ایلاتی و دو صد هزار تفنگ هم قسم شمشر انگلیسی و غیره پر ددمان پرزنه فشنگ و صد هزار تفنگ چاشنی کار و خود افغانستان و ایران که سابقی بدست سرباز و خاصه دار بود مع هزار عراده توپ قسمر از ته پر ددمان پردار است علاوه بر اینها یکم کر قوشتون تحت قره دارد که بهنگام لزوم حکم ست بآنها یراق و حکم جنگ داده شود دو نقطه منظر نظامی حالیه افغانستان اینست که به صلو د و شان سپاهی افواج را بخواند از محل ماموریت شان مسلح بجای نمیفرستند بلکه عمدا اسکان داد و آلوسی برای آنها گذاشته اند که در خدمات نظامی خود غفلت نورزند طبقا اهالی افغانستان شوق قراول نظامی و حتمال اسلحه حربی را بطوری دارند که بدون حکم وئس با صاحب منصب با هم تکمیل یراق و اسلحه خود میپردازند و درست نقص یراق خود را موجب استعد مخار بدانند و با سوختن مشق و قانون نظامی متحیای بقد وجه مدارند ذخایر قشونی از قورخانه دخوراک و علوفه در هر بلاد و منظر انقدری که در قشونی شان باشد موجودست و باطها بخرین و خارج ملت خود هم بگذار راضی نمی شوند پس در نیصوره دوله انگیس بخرد میگذراند راه دوستی آید چنانچه در قسم دیگر بافغانستان نمیتواند دست و پنجه نرم کند وقایع سابقه و زده خود را با فغانها از بیاد صاحب شما رفته که بعبراه دوت از دور دیگر در آیند دولت روس هم که واقعا قصدش هموار برافغانستان سمت هندوستان ست اگر فغانهابند باستانی مشکل است که کا خود ر ادم نام افغانستان بیجان دیکوی عبور میده یتینا رجال اند دولت خیالات دیگر را بانجام مقاصد خود در نظر دارند پس حرکات این دو جزبه سیاسی شطرنج و بروشه که این نرخ بسوی هندوستان در آیدا پیا بجبهة افغانستان این سواران جنگی بجز کستان آغال نیستی نماید و آن فیل نشان یکی بپایی متو بستان می آورد اگر این قوه حربی و استعداد قشونی عربس پادشاه افغانان سنگی می سازد آن بتدبیر در ان در نقاط دیگر و با دولی که خود وتیری در میان مشغول میکند می سازد روسیان از چپ و راست سرحدان می بندند که انگلیس اب شده غم اندازد انگلیسان با شرط و کیا اخراج را به بهانه طی نموده خود را منزل مقصود میرسانند خانه جنب سکنای خودش براد که افشاره بوجب شده اقامت دشمن را ما نند چنانچه روسها دریکی از سنوات بدون پیش قدمی مجل پای راهند انگلیسا د لک جلوگیری در سو کشمرو کردند بعد روسها عزم عود ز سرحد بدخشان نموده انگلیسها در خال آبادی و دایر شدن راه جراحی پشت کوهستان کابل بوند باز روسیان از سرحد هرات و خراسان متوجه سیستان شده انگلیسا با استعداد سرحد بلوچستان و آلایش حد دوسیستان افزودند و با پیر گرمی عهد با شرق اقصی جهت بوضع ضرر ممالک عربی خود خرام بود مترقب ست به آثار شدن این حریف کشتی د پیشی از ان داخل و کشار رسیاه ازاین حل بور خواهد شد صفحات ار د پایا غربی سطم نزدیک بودن و ممانعت سایر دول خارجه تمیون زود خود در راه حرکت سنگره میدان تاخت و تاز نیه بگرداند در اول اسیا شرق هم دود در این کوچه بعد تا باب مقصد برنج هیچیک ازین دولت و بار نخواهند گذاشت که محدود کشور و مملکت بیه نمایند پس محل تلاقی و عرصه که باقی دارد بنیا از سرحد پامیر دیدبان وشال بت استیا بله اطراف برات د قلعه چور سان که بی شقت است چون روسهاد رعبور از پامیر و بد بکوهسار