Page 59

نسخه ۲ ضیاء المعرفه صفحه ۵۳ هندوستان بعناصر پست سال متوجه افغانستان و نگهداری حفظ سرحدات آن بوده وسختی زحمات فوق العاده خسارات بے اندازه متحمل شده که حتی در خاک افغانیستان پیدا کند منجمله مصارف ازیاد با هر یک از امراء افغانیستان نموده و مخارجها بر عهده گرفت کرورها افغانستان صرف نماید محض که خوبی تکلیف سرحدات یا تجارتی با عابت دوست احسان نگاهی د و فورا جواب او جنگ بود انکه و کرطرف بودن خود را با افاغنه نقیمت باعث تخریب امورات دولتی در داخله هندوستان میدید ناچار توپ و شمر را هم از دست نمیداد اما در صلح میکو بید منجمله در عهد امیر مرحوم دوست محمدخان بقوه حربیه شرایطی مطابق مقصود خود با مارت افغانیستان تکلیف کردند چون امیر مرحوم قبول نکرد اعلان جنگ نمودند و بعد از جنگ صلحی راه بتاد صاحب منصبانی از دوستی بطور قلم بند دوستان مقیم بکابل میتراشد و خیانت امیر دوست محمد خان مرحوم و زیر محمد اکبرخان اسباب شورشی بر پانمود که متجاوز از سی هزار لشکر انگلیس را در ۱۲۵۰ هجری بکابل مقتول ساختند و از قبائی آن اردو در صد نفر بجر افاغنه مانده کینفر کریفیت ان یکنفر هم محض در دو سرحدات هندوستان در سلیله بنیان خود جرقتل سایرین را داد خونیز که زیر دست کرده بود بهمانجا بعد از ۱۲۵۲ آن خبر قبض و حشر شد ۱۲۵۶ در کنده پرنسس انگلیس که سفیر ارشد و سفیر دولت انگلیس بود در همان فتنه بکابل مقتول گردید و بطرف هرات هم زحمات کندوات بسیار بود منجمله در سنه ۱۳۵۰ قبل دلا سو صاحبی با دو صاحب منصب دیگر بهرات آمده در دو خانه هرات را که حریصش بجانب شهر بود بولها صرف و خرج نموده تا بطرف جنوب آن رودخانه کالی است جریان آب سیل بهار تعبیه و صفر کرده اند که اکنون موسوم بشید انگلیس است و مقصودشان آن بود که سیلابی رود غربی اراضی را بشهر هرات نزدیک نماید و در سر درب قلعه حامجی قاغان مرحوم عمارت سر چشمه نما آئینه نشان منقبت کاری است اقامت خود آن صاحبت حصیبان ساخته بودند که علامتی از افکار در شان سپرده با خانواده بعد در ۱۳۵۶ اقا مات را سربسته بجنرال استیول متل انگلیس تسلیم نمود رسیکہ فیم دیکه اخسارت کذشته ارکان و رجال انه ولت با میات صاحبت بومان افغانسی نیا نیافتند در زحمت نا کشیده اند که شرح آن و پاچه مخصر می شود چرا که دیگر هم طرف نزاع و جدال با افاغنه شده اند .... لشکر با فیل و اده بند مخصر در صفحه عین الوقایع بیان می شود که تصدیق بزحمت و خسارت گندوات همه مطالعه کنندگان محترم نمایند اما رجال دولت است هم که همیشه جوار هندوستان بانجواب قیامینسند و سالات خود را وعده ستایش میعاد تصرف محیط و سیعه هندوستان مید بند از دو عظم غیر بکزاده پایار یک در کمان حمله برده بذکر باید تصرف افغانیستان که را عبورشان بطرف هندوستان باز باشه و اما ازسمیر مملکت آخال و بیابان بکستان ترکستان ترکمانه و مضافات طایفه یا می روسی مروز دیره غیری که مخارج در زحمت فوق العاده د ر قصه شست مملکت و ملت شان متحمل شده تا غول است دلنموده و در حقیقت هر گه اهل انصافت میداند چه عرض می نمایم چون تراکمه دشتی استیار بی است مثل اهالی خیوق وغیره اطهر من اشراس گر نه قواعد بان علیه بودند و نه خوراک و پوشاکشان بهت بخوراک و پوشاک آدم شیست از تحصیل معاش فقط غیر از کشتن و تاخت و تاراج در اه زنی و سیر نمودن و فروختن نوع خود را چیز دیگر نمیدانستند ولت تهیه روس را استیل است قانون جدید در انها گذاشته و نظمی در امورات آنصفت قرار داده که جای تحسین و آفرین است منجمله مؤتلف کنون ترکمن دشتی که سالها بلط حبر و سارقین دشتی میشناخت در این سنوات اور ادبته از اهل تمدن ار و پا و ترست شده ایران کلان کرد تو با لباس ان دی کی بحو بی لباس ایمان روس از صاحب جز شلوار روسی فینیک و تعلیمی بود طوق فرنکی چاخه او دیم و علامه بزبان ترکمانی ترکی قفقازی دروسه و ایرا را خوب صحبت میکرد و افغانها که باید شکر نمایند از اینکه شبکونو دولت مشوقی برآنها استیلا یافته که نت در تربیت اطفال نظم مملکت شان متحمل شده است الحاصل دولت مزبور از تجد و بعد از هم امردوست محمد خان در مرحوم امیر شیرعلیخان آنکونه کیسه دلاسون بامریکه از مباحث انگلیس در هرات آمده بود مرحوم حاجی اقا خانی در قلعه عالیه بنان بوده این قلعه ا و کناره روی رات جنب پل مالان واقع است مخصوصا بنفش انگلیس انلوی سل نهر رودخانه بوده اند خفر سیزک متحمل شده بودند که از شرق بسیار مکالمه قرجه ان در مقابل شیرزاد غیره باشد