{"book":"adl1214","page":60,"text":"نسخه ضیاء المعرفة صفحه ۵۳\nبافغانستان پیدا کرده و خسارها درآمده شد و دخل و تصرف سرحدات آن بدست کشمکش آن دو عین الوقایع دگر خواهد شد امیر\nافغانستان هم که بمیمنت و مبارکی سرگرم تدارکات و استعداد خود میباشد و ساعتی از خیالات این دو مدعی بزرگ غفلت ندارد و در حفظ\nملک و نگه داری ناموس و ملت خود ساعی و جاهد است لفظ بچرم و حتمال شمشیر را کنار گذاشته از راه دلسوزی و مآل اندیشی مملکت داری تهیه\nاستعدادی نماید اگرچه نگفتن یکه نبودن مقام افغانستان و دفع نمودن گردن کشان را مرحوم امیر عبد الرحمن خان متصل شده ولایت\nافغانستان را عظم وی از خطرساته اماوالا حضرت امیر با تدبیر امیر حبیب الله خان تشویق اهالی و دلجویی رعیت خود بد و فیصلاً نموده\nبومی و قراری افغانستان را ازین امیر بنظیر خوشنود شکر سپه خداوند ارا مبتلای بناپرودست گسترو مهربان فرماید بالتبه في الد الا تحا\nدر استعداد حربی افغانستان هم موضوع باید سپرد از دبوجهت که امارت بآن منحصر می فیصلاً یکصد و بیست هزار قوشون نظامی شش لغزید\nو آرا از شیغوردان و پنجاه هزار سوار ایلاتی و دو صد هزار تفنگ هم قسم شمشر انگلیسی و غیره پر ددمان پرزنه فشنگ و صد هزار تفنگ چاشنی کار و خود\nافغانستان و ایران که سابقی بدست سرباز و خاصه دار بود مع هزار عراده توپ قسمر از ته پر ددمان پردار است علاوه بر اینها یکم کر قوشتون\nتحت قره دارد که بهنگام لزوم حکم ست بآنها یراق و حکم جنگ داده شود دو نقطه منظر نظامی حالیه افغانستان اینست که به صلو د و شان سپاهی\nافواج را بخواند از محل ماموریت شان مسلح بجای نمیفرستند بلکه عمدا اسکان داد و آلوسی برای آنها گذاشته اند که در خدمات نظامی خود غفلت نورزند\nطبقا اهالی افغانستان شوق قراول نظامی و حتمال اسلحه حربی را بطوری دارند که بدون حکم وئس با صاحب منصب با هم تکمیل یراق و اسلحه خود میپردازند و درست\nنقص یراق خود را موجب استعد مخار بدانند و با سوختن مشق و قانون نظامی متحیای بقد وجه مدارند ذخایر قشونی از قورخانه دخوراک و علوفه\nدر هر بلاد و منظر انقدری که در قشونی شان باشد موجودست و باطها بخرین و خارج ملت خود هم بگذار راضی نمی شوند پس در نیصوره دوله انگیس بخرد میگذراند\nراه دوستی آید چنانچه در قسم دیگر بافغانستان نمیتواند دست و پنجه نرم کند وقایع سابقه و زده خود را با فغانها از بیاد صاحب شما رفته که بعبراه دوت\nاز دور دیگر در آیند دولت روس هم که واقعا قصدش هموار برافغانستان سمت هندوستان ست اگر فغانهابند باستانی مشکل است که کا خود ر ادم نام\nافغانستان بیجان دیکوی عبور میده یتینا رجال اند دولت خیالات دیگر را بانجام مقاصد خود در نظر دارند پس حرکات این دو جزبه سیاسی شطرنج و بروشه\nکه این نرخ بسوی هندوستان در آیدا پیا بجبهة افغانستان این سواران جنگی بجز کستان آغال نیستی نماید و آن فیل نشان یکی بپایی متو بستان\nمی آورد اگر این قوه حربی و استعداد قشونی عربس پادشاه افغانان سنگی می سازد آن بتدبیر در ان در نقاط دیگر و با دولی که خود وتیری در میان\nمشغول میکند می سازد روسیان از چپ و راست سرحدان می بندند که انگلیس اب شده غم اندازد انگلیسان با شرط و کیا اخراج را به بهانه طی نموده\nخود را منزل مقصود میرسانند خانه جنب سکنای خودش براد که افشاره بوجب شده اقامت دشمن را ما نند چنانچه روسها دریکی از سنوات بدون\nپیش قدمی مجل پای راهند انگلیسا د لک جلوگیری در سو کشمرو کردند بعد روسها عزم عود ز سرحد بدخشان نموده انگلیسها در خال\nآبادی و دایر شدن راه جراحی پشت کوهستان کابل بوند باز روسیان از سرحد هرات و خراسان متوجه سیستان شده انگلیسا\nبا استعداد سرحد بلوچستان و آلایش حد دوسیستان افزودند و با پیر گرمی عهد با شرق اقصی جهت بوضع ضرر ممالک عربی خود خرام بود\nمترقب ست به آثار شدن این حریف کشتی د پیشی از ان داخل و کشار رسیاه ازاین حل بور خواهد شد صفحات ار د پایا غربی سطم نزدیک بودن\nو ممانعت سایر دول خارجه تمیون زود خود در راه حرکت سنگره میدان تاخت و تاز نیه بگرداند در اول اسیا شرق هم دود در این کوچه\nبعد تا باب مقصد برنج هیچیک ازین دولت و بار نخواهند گذاشت که محدود کشور و مملکت بیه نمایند پس محل تلاقی و عرصه که باقی دارد بنیا از\nسرحد پامیر دیدبان وشال بت استیا بله اطراف برات د قلعه چور سان که بی شقت است چون روسهاد رعبور از پامیر و بد\nبکوهسار","chars":3598,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00060.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/60","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/60","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}