Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ۳۷۴
دفتر شش
نسخه ۴
میدارد و بهترین نژاد اسپ فرس نجدست که زیبا و خوش قدم و صاحب خیز و با هنر و نجیب یاد و ام اتفاقا پیدا
افتند وثانی آن نژاد اسپهای غدغنی افغانستان است که اغلب پر غدو بد و و پرطاقت و تیز هوش میباشند قسم ثالث
از نژاد اسپهای مرغوب جنسهای بزرگ قرہ قیتاس فغفرن ممالک روسیه است که از جهت درشتی و پهلوانی و قوت
وطاقت بے نظیرند قسم چهارم اسپهای قفقازیه و نواحی آذر بایجان است خصوص اسپهای قرا باغ و قرانج و هیم و
اسپ بکنرآ در پرستان افغانستان بهم میرسد که اغلب کم و باز و بیباک از پست و بلند هنگام تاخت و تاز بودند قسم ہم ایسے
ممالک فارس پسندیده است همچنان اسپ تراکمه سارق و غیره که فعلا در ترکستان اخال موجود است مقسم فرمای گوشت
قندهار است که خوش یال و پرز نقش میباشد ششم اسپهای سیستان و دره جوز یکیتر و چناران خراسان است که خوش
اندام و پرطاقت میشوند و اسپهای سایر بلاد قابل تعریف نیست و از خصال فرس یکی آنس که شب تاریک راه دور را طی
و دیگر مادیانی که ماکیاش باشند جامع نمیکند و بقای صاحب خود را میخواهد و هیچ جانوری بجز شیر و ببر و پلنگ بر او غلبه ندارد کو
از ده سال پی دوام نمیشود استر حیوان بدذات و شرور است اما صاحب قوت و پهلوان که نیکوترین انحیوان در فلز و صفا
بهم میرسد شتر چهار قسم است که نر و لوک و حائر و ماده شتر مینامند و نخستین بسیار کار کشتر معدول و در ایل و عشایر گراد
سرحدی خراسان استراباد و تراکمه زیاد تربیت میکنند و زیر بار میکشند و تا صد و پست من تبریز هم بار میشود اما لوک معدول بنام
افغانستان و بلوچستان و ایران و ترکستان است که شش فرسنگ منزل بیزند دشت الی هفتاد من بار میشود و مایل به است
و خواند کلک ویج یبیا شد این دو صنف شتر قطبت مشی صفت میکندول و بد همره و حتی آدمیزادند اما شتر مادی اغلب در مرستان
عراق و نواحی نمود نجد و مکران و بجستان نیکوتر تربیت میشود و شبانه روز بیست فرسنگ متجاوز طی منازل مینمایند و دوام
بار ندارد یعنی خاص سواری و تاخت و تازند و نفس بادخیزاد دارند چنانچه دولت انگلیس قران شتر سوار بسیاری جدا نموده شده بمان آنها
دور فراهم کرده و مشقی آموزند و کلیه شتران حاله تشنگی طاقت دارند و مکن است که نواله ابحیوان برسد دیگر سورساتی نخواهد گا
و خاشاکه که در ان نماید شتر ماده خوب د رایل تراکمه بهم میرسد که در سایر نقاط عالم بدان خوبی دیده نشده گاو حیوان با
و مهربانی است که خیر و برکت بحر دارا و دیده میشود خواه جوان و خواه ماده گاو که باصطلاح فرص نوشک مینامند و قوی هیکل ترین
تمام گاوهای عالم سوای گاوهای جزایری و افریقائی گاو طبرستان و سیستان و بعضی الکای هند و برخی از روسیست و بعد گاوها
ولایت چین و گاو صنغلی افغانستان که علاوه بر کار زراعت بسواری و بارکشی نیز عاوند و نیکوترین انحیوان گاو زرد است که شیر سار
کار دارد گوسفند از نعمای خاصه الهی است مقام برکت و دست قایل و عشایر رو بر زمین بسته بوجود انحیوان است که پوست کو
و پشم واستخوان و روده و بشکل او هر کدام مایه رفاه حال عموم بندگان خد است و بهترین گوسفندان عالم نخست عربی و بعد قراکلی
و دیگر گوسفندان فرمز بر برچین که بله مبینا دارای صفات عدیده و قوی هیکلند و اجلا و هر یک مصدر کار عمده است پس از ان
گوسفندان کشیاری فارس و دیگر مال افاغنه زمین داور و گوسفندان تراکمه اخال و یموچی بعد از هم اینها گوسفندان لرستان و
و کردستان و اکراد سرحدات خراسان و صفت عمده انحیوان مظلومی و ستم کشی از ظالم است که هر چنبده بر او طمع می افکنند
و دست تعدی بر دکیشایند سزای هر سر خواری که خورده می چشد هر انکه پهلوی چربش خورد چه خواهد دید بز حیوان
عجول و کم طاقت است که تاب گرسنگی و سرما ندارد و بهترین انها بن با دقیس هرات است دراز گوش حیوان سرا
و شرور است که منافق و بی باک ترین حیوانات اہلی می باشد و یکی از خصالش تجربه شده که راضی بضرر صاحب خود و با شان
است
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.