Page 72

سه عاشق پیرمرد سالخورده جوانی را بعبت گذرانیده و خاطرات جگرسوزی در دل داشت جز به فغان لب نه می گشود و غیر از فراق حکایت نمی کرد. در یکی از حجره های(۱) رو ستا ساز می زد و برای جوانان افسانه های عشقی می گفت. وقتی آهنگ ساز میکرد همه ساکت و مدهوش می شدند. خود چون باران بهار میگر یست. هنگامیکه سر گذشت دلباختگان را نقل میکرد گویا رازهای عشق و جوانی خود را در میان میگذاشت. وقتی افسانه او تمام میشد بی پروا و مغرور می نمود. همینکه آخرین ناله او با آهنگ واپسین رباب خاموش میگردید دیگر يك مرد عادی جلوه میکرد و عظمت و جلال خود را از دست میداد. بزرگی او در ساز او بود. گونه های سرخ او به زردی میگرائید. چنان مینمود که آتشی را خاموش کرده باشند. افسانه های او در نزد من محبوب بود. هنوز كودك بودم ولی بیشتر از دیگران مجذوب میشدم. من اورا دوست داشتم و او را به من نظری بود، تا آنکه در انتهای تاريك زندگی بسوی مرگ رفت و از نظرها پنهان گردید و به نغمه های جاوید خویش پیوست. چون خبر مرگش را شنیدم چندین بار او را در رؤیای جوانی و خواب های پریشان خویش دیدم ولی برای من سرودی نداشت. این داستان را که از او شنیده ام به او اهداء میکنم. اگر چه نيك میدانم دیگر محتاج هدیه ای ازین دنیای كوچك نیست «پژواك» باری در «تیزین» آنجا که کنون کمتر اثری از روزگار پیشین می توان یافت در میان یکی از قبایل افغان که همه کس آنجا با هم برادر و برابر بود، دو برادر زندگی میکردند. طوریکه مردم به ایشان اطاعت میکردند به هم دیگر احترام و الفت و به قبیله لطف و شفقت داشتند. خوان شان مدام گسترده و جبین شان پیوسته گشاده بود. (۱) اطاق مشتركی که همه اعضای يك قبیله یا دهكده مساویانه در آن حق شمول داشته مهمانخانه و محل صحبت دهاتیان یا اهل قبیله می باشد. (۶۱)