{"book":"adl1199","page":72,"text":"سه عاشق\n\nپیرمرد سالخورده جوانی را بعبت گذرانیده و خاطرات جگرسوزی در دل داشت جز به فغان لب نه می گشود و غیر از فراق حکایت نمی کرد. در یکی از حجره های(۱) رو ستا ساز می زد و برای جوانان افسانه های عشقی می گفت. وقتی آهنگ ساز میکرد همه ساکت و مدهوش می شدند. خود چون باران بهار میگر یست.\n\nهنگامیکه سر گذشت دلباختگان را نقل میکرد گویا رازهای عشق و جوانی خود را در میان میگذاشت. وقتی افسانه او تمام میشد بی پروا و مغرور می نمود. همینکه آخرین ناله او با آهنگ واپسین رباب خاموش میگردید دیگر يك مرد عادی جلوه میکرد و عظمت و جلال خود را از دست میداد. بزرگی او در ساز او بود. گونه های سرخ او به زردی میگرائید. چنان مینمود که آتشی را خاموش کرده باشند. افسانه های او در نزد من محبوب بود. هنوز كودك بودم ولی بیشتر از دیگران مجذوب میشدم. من اورا دوست داشتم و او را به من نظری بود، تا آنکه در انتهای تاريك زندگی بسوی مرگ رفت و از نظرها پنهان گردید و به نغمه های جاوید خویش پیوست.\n\nچون خبر مرگش را شنیدم چندین بار او را در رؤیای جوانی و خواب های پریشان خویش دیدم ولی برای من سرودی نداشت.\n\nاین داستان را که از او شنیده ام به او اهداء میکنم. اگر چه نيك میدانم دیگر محتاج هدیه ای ازین دنیای كوچك نیست «پژواك»\n\nباری در «تیزین» آنجا که کنون کمتر اثری از روزگار پیشین می توان یافت در میان یکی از قبایل افغان که همه کس آنجا با هم برادر و برابر بود، دو برادر زندگی میکردند. طوریکه مردم به ایشان اطاعت میکردند به هم دیگر احترام و الفت و به قبیله لطف و شفقت داشتند. خوان شان مدام گسترده و جبین شان پیوسته گشاده بود.\n\n(۱) اطاق مشتركی که همه اعضای يك قبیله یا دهكده مساویانه در آن حق شمول داشته مهمانخانه و محل صحبت دهاتیان یا اهل قبیله می باشد.\n\n(۶۱)","chars":1520,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1199/00072.jpg","first_page":1,"last_page":105,"title":"Afsānahʹhā-yi mardom : Vaẓīfah - Z̤amīr - Āwārah - Dukhtar-i kuchī - Shahzādah-ʼi Bast - Sih ʻĀshiq - Rūdābah va Zāl افسانه‌هاى مردم : وظيفه - ضمير - آواره - دختر کچى - شهزادۀ بست - سه عاشق - رودابه و زال","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1199/72","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1199/canvas/72","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1199/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1199_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}