Page image — the source of record
Machine transcription
(٦١١)
معانی و الفاظ و خفامبر ا و بهترین پارچه های ادب زبان دریست. تشبیهات بلیغ
و شیوا دارد و بیشتر به ایراد معانی جمیل و بکر توجه داشته و در الفاظ نیز
بسیار کوشیده که از ثقل و تنافر و وحشت و غرابت خالی باشد از این جاست
که در گفته های او دوشیز گان معنی در پیرایه الفاظ لطیف و شیوا جلوه
می کنند. تشبیهات عنصری اکثر محسوس است.
در تشبیه زلف و روی گوید:
چه چیز است رخساره وزلف دلبر گل مشکبوی و شب روز پرور
گل اندر شده زیر نورسته سنبل شب اندر شده زیر خورشید انور
نکو ترز روشن شب تارزلفش اگر چند روشن زتیره نکوتر
و در تشبیهه درخت روشنائی که در جشن سده بهار گاه محمود ساخته
بودند گوید:
گهی سرو بلند است و گهی نار عقیقین گنبد و زرین نگار است
اگر نه کان بیجاده است گوئی چرا باد و هوا بیجا ده بار است
در تشبیهه خورشید و ابر بهار گوید:
چون حجابی لعبتان خورشید را بینی زناز
که برون آید زمیغ و گه به میغ اندر شود
و در تمام این مثال ها که خواندیم محسوس به محسوس تشبیه شده و وجه
شبه نیز حسی و روشن و بدون کاوش و فرورفتن در زوایای بعیده بخو اننده
آشکار می گردد و نفس را لذت می بخشد و اندیشه را بکاوش و جستجو
نیاز نمی افتد.
مدایح عنصری آلوده به مداهنه و چاپلوسی نیست و چیزی را ستوده که
مایه ستایش بوده است از راستی گفتار تجاوز نکرده.
عنصری در وقایع نگاری ید طولی دارد و واقعه را روشن و صریح می نویسد
فتح خوارزم و عبور سلطان از آمو و حال لشکریان هزیمتی را چه نیکو شرح داده.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.