{"book":"adl1198","page":656,"text":"(٦١١)\n\nمعانی و الفاظ و خفامبر ا و بهترین پارچه های ادب زبان دریست. تشبیهات بلیغ\nو شیوا دارد و بیشتر به ایراد معانی جمیل و بکر توجه داشته و در الفاظ نیز\nبسیار کوشیده که از ثقل و تنافر و وحشت و غرابت خالی باشد از این جاست\nکه در گفته های او دوشیز گان معنی در پیرایه الفاظ لطیف و شیوا جلوه\nمی کنند. تشبیهات عنصری اکثر محسوس است.\nدر تشبیه زلف و روی گوید:\nچه چیز است رخساره وزلف دلبر گل مشکبوی و شب روز پرور\nگل اندر شده زیر نورسته سنبل شب اندر شده زیر خورشید انور\nنکو ترز روشن شب تارزلفش اگر چند روشن زتیره نکوتر\nو در تشبیهه درخت روشنائی که در جشن سده بهار گاه محمود ساخته\nبودند گوید:\nگهی سرو بلند است و گهی نار عقیقین گنبد و زرین نگار است\nاگر نه کان بیجاده است گوئی چرا باد و هوا بیجا ده بار است\nدر تشبیهه خورشید و ابر بهار گوید:\nچون حجابی لعبتان خورشید را بینی زناز\nکه برون آید زمیغ و گه به میغ اندر شود\nو در تمام این مثال ها که خواندیم محسوس به محسوس تشبیه شده و وجه\nشبه نیز حسی و روشن و بدون کاوش و فرورفتن در زوایای بعیده بخو اننده\nآشکار می گردد و نفس را لذت می بخشد و اندیشه را بکاوش و جستجو\nنیاز نمی افتد.\nمدایح عنصری آلوده به مداهنه و چاپلوسی نیست و چیزی را ستوده که\nمایه ستایش بوده است از راستی گفتار تجاوز نکرده.\nعنصری در وقایع نگاری ید طولی دارد و واقعه را روشن و صریح می نویسد\nفتح خوارزم و عبور سلطان از آمو و حال لشکریان هزیمتی را چه نیکو شرح داده.","chars":1255,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00656.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/656","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/656","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}