Page 655

(610) شعرای زبان دری ملك الشعراء عنصری نام او حسن كنیه او ابو القاسم نام پدرش احمد ومولدش بلخ بود . عنصری استاد وامام سخنوران و بزرگترین شاعر و گوینده كشور ماست و اسلوب او در گویندگی سر مشق شعرا واقع شده و در دولت محمودی به حشمت و عزت بسر می برده که حتی محسود گویندگان مابعد قرار یافته و شاعر بزرگ شیروان گفته است: شنیدم که از نقره زد دیگدان ز زر ساخت آلات خوان عنصری عنصری چنانکه از اشعار خودش بر می آید از احرار بلخ بوده و در جوانی بخدمت حضرت محمود رسیده: مبارك است بر احرار نام و خدمت تو مرا نخست پدید آمدست این برهان مرا جوان خرد و پیر بخت بگر بدی بنام تو خردم پیر گشت و بخت جوان بعضی گویند عنصری اول تجارت میکرده و از ان دست برداشته بخدمت سلطان رسیده است اما از گفته خود او بر می آید که در خوان پدر نیز به نعمت سلطان برخوردار بوده و بازرگانی و دکانداری نکرده . غذا و نعمت تو خورده ام زخوان پدر نه از میانه راه و نه از در دکان دیوان اشعار عنصری مشتمل بر سی هزار بیت بوده است اما حیفاً که همه از میان رفته و امروز دیوان او بیشتر از سه هزار بیت ندارد . عنصری شاعر قصیده گو است و قصاید او همه در ستایش محمود و فتوحات وراد مردی و دلیری خود او و خانه دان اوست و اندر وصف مناظر دلکش وطن و زیبائی های بهار بلخ و غزنه - سخنان وی شسته و روان می باشد از تعقید