Page 469

(٤٢٤) و مادر وی نیز چنانکه مورخین می نگارند از دودمان های نجیب آریائی و از اشراف زابلستان و محتشمان شرق بود . ندانم چیست که این بیت ها را که در هجو سلطان روایت شده از فردوسی میدانند و بدان اعتماد می کنند و بیت های دیگر را که بلاشک از همان شاعر نامور است و در ستایش سلطان انشاد کرده و در صحت انتساب آن به شاعر بزرك خراسان هیچ تردیدی نیست در مورد سلطان شایسته اعتماد نمی شمارند، ما این اشعار را در این جامی نگاریم تا آنرا بیاد خوانندگان داده باشم فردوسی میگوید در مدح سلطان: بجان جبرئیل و به تن زنده پیل جهان آفرین تا جهان آفرید چو خورشید در گاه بنمود تاج چه گوئی که خورشید تابان که بود ابوالقاسم آن شاه فیروز بخت با یران و توران و را بنده اند چه كودك لب از شیر مادر بشست کسی کش پدر ناصر الدین بود گواهی دهد در جهان خاك و آب که چون او نبود است شاهی بجنگ به کتف ابر بهمن بدل رود نیل چنو مرز بانی نیامد پدید زمین شد بکردار تا بنده عاج کز و در جهان روشنائی فزود نهاد از بر تاج خورشید تخت برای و بفرمان او زنده اند بگهواره محمود گوید نخست پی تخت او تاج پروین بود همان بر فلك چشمه آفتاب نه در بخشش و کوشش و نام و ننگ و در جلد سوم در انجام گفتار دقیقی گوید: جهاندار محمود با فر و جود چه دینار بر چشم او بر چه خاك كه بزم ز رو گه رزم تیغ که او را کند ماه و کیوان سجود ببزم و برزم اندرش نيست باك زجوینده هردو ندارد دریغ و باز در همان دفتر در سخاوداد سلطان گوید: نخندد زمین تا نگرید هوا هوا را نخوانم كف پادشا