{"book":"adl1198","page":469,"text":"(٤٢٤)\n\nو مادر وی نیز چنانکه مورخین می نگارند از دودمان های نجیب آریائی\nو از اشراف زابلستان و محتشمان شرق بود .\nندانم چیست که این بیت ها را که در هجو سلطان روایت شده\nاز فردوسی میدانند و بدان اعتماد می کنند و بیت های دیگر را\nکه بلاشک از همان شاعر نامور است و در ستایش سلطان\nانشاد کرده و در صحت انتساب آن به شاعر بزرك خراسان هیچ تردیدی نیست\nدر مورد سلطان شایسته اعتماد نمی شمارند، ما این اشعار را در این جامی\nنگاریم تا آنرا بیاد خوانندگان داده باشم فردوسی میگوید در مدح سلطان:\nبجان جبرئیل و به تن زنده پیل\nجهان آفرین تا جهان آفرید\nچو خورشید در گاه بنمود تاج\nچه گوئی که خورشید تابان که بود\nابوالقاسم آن شاه فیروز بخت\nبا یران و توران و را بنده اند\nچه كودك لب از شیر مادر بشست\nکسی کش پدر ناصر الدین بود\nگواهی دهد در جهان خاك و آب\nکه چون او نبود است شاهی بجنگ\n\nبه کتف ابر بهمن بدل رود نیل\nچنو مرز بانی نیامد پدید\nزمین شد بکردار تا بنده عاج\nکز و در جهان روشنائی فزود\nنهاد از بر تاج خورشید تخت\nبرای و بفرمان او زنده اند\nبگهواره محمود گوید نخست\nپی تخت او تاج پروین بود\nهمان بر فلك چشمه آفتاب\nنه در بخشش و کوشش و نام و ننگ\n\nو در جلد سوم در انجام گفتار دقیقی گوید:\nجهاندار محمود با فر و جود\nچه دینار بر چشم او بر چه خاك\nكه بزم ز رو گه رزم تیغ\n\nکه او را کند ماه و کیوان سجود\nببزم و برزم اندرش نيست باك\nزجوینده هردو ندارد دریغ\n\nو باز در همان دفتر در سخاوداد سلطان گوید:\nنخندد زمین تا نگرید هوا\nهوا را نخوانم كف پادشا","chars":1302,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00469.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/469","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/469","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}