Page 434

(۳۸۹) هنگامی که سلطان محمود قصد سومنات کرد بگفته جمعی از مورخین هند قریب چهار هزار سال از بنای معبد سومنات می گذشت این خلکان مینویسد در گوش بت سومنات سی حلقه بود چون سلطان محمود از ان حلقه ها پرسید گفتند هر حلقه نشان هزار سال پرستش بت است ازین رو چنین بر می آید که هنگام رفتن سلطان محمود بسومنات سی هزار سال بران بت گذشته بود و این اغراق است . (۱) بنیاد معبد از سنگ پاره های بزرگ و سقف آن بر ٥٦ ستون چوب ساج قرار داشت که این ستون هارا از افریقا آورده بودند در تاریخ الفی نوشته شده است که هر يك از ستون ها بانواع جواهر نفیس مرصع بود و منسوب براجه از راجگان هند در مجمع الانساب شبا نگاره ئی مسطور است که اصل بتخانه از مس بود و دروازه و ستون های آن همه از زر (۲) شكل سقف هرمی بود و سیزده طبقه بالای هم داشت و بر سر طبقه فوقانی چار ده حلقه مدور از طلاء بود که در آفتاب می درخشید و از فاصله دور بنظر می آمد صحن معبد را تخته های ساج گرفته و درزهای آنرا با سرب پر کرده بودند. صنم این معبد گویا تمثال آلت تناسل (مهادیوا) بود و ده و نیم فت ارتفاع داشت که از ان جمله سه فت در تهداپ پنهان بود پوش بت از حله نفیسی بود و تمثال های حیوانات بر ان زردوزی شده بود و تاجی مرصع از گوهر گرانبها از سقف بر سر آن آویخته بودند. صنمان كوچك از زروسیم در زیر پای سو منات و اطراف سقف آویخته بودند و چنان می نمودند که آن بتان خدام سومنات اند صنم خانه با چراغهای مر صع تنویر و با پرده های زربفت تزئین شده بود در پیش روی این صنم خانه (۱) مقاله نصر الله فلسفی . (۲) مقاله فلسفی