{"book":"adl1198","page":434,"text":"(۳۸۹)\nهنگامی که سلطان محمود قصد سومنات کرد بگفته جمعی از مورخین\nهند قریب چهار هزار سال از بنای معبد سومنات می گذشت این خلکان مینویسد\nدر گوش بت سومنات سی حلقه بود چون سلطان محمود از ان حلقه ها پرسید\nگفتند هر حلقه نشان هزار سال پرستش بت است ازین رو چنین بر می آید که\nهنگام رفتن سلطان محمود بسومنات سی هزار سال بران بت گذشته بود\nو این اغراق است . (۱)\nبنیاد معبد از سنگ پاره های بزرگ و سقف آن بر ٥٦ ستون چوب ساج\nقرار داشت که این ستون هارا از افریقا آورده بودند در تاریخ الفی نوشته شده\nاست که هر يك از ستون ها بانواع جواهر نفیس مرصع بود و منسوب براجه\nاز راجگان هند در مجمع الانساب شبا نگاره ئی مسطور است که اصل بتخانه\nاز مس بود و دروازه و ستون های آن همه از زر (۲)\nشكل سقف هرمی بود و سیزده طبقه بالای هم داشت و بر سر طبقه فوقانی\nچار ده حلقه مدور از طلاء بود که در آفتاب می درخشید و از فاصله دور بنظر\nمی آمد صحن معبد را تخته های ساج گرفته و درزهای آنرا با سرب پر کرده بودند.\nصنم این معبد گویا تمثال آلت تناسل (مهادیوا) بود و ده و نیم فت ارتفاع\nداشت که از ان جمله سه فت در تهداپ پنهان بود پوش بت از حله نفیسی بود\nو تمثال های حیوانات بر ان زردوزی شده بود و تاجی مرصع از گوهر گرانبها\nاز سقف بر سر آن آویخته بودند.\nصنمان كوچك از زروسیم در زیر پای سو منات و اطراف سقف آویخته\nبودند و چنان می نمودند که آن بتان خدام سومنات اند صنم خانه با چراغهای\nمر صع تنویر و با پرده های زربفت تزئین شده بود در پیش روی این صنم خانه\n(۱) مقاله نصر الله فلسفی .\n(۲) مقاله فلسفی","chars":1346,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00434.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/434","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/434","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}