Page 318

(۲۸۲) ابو الموید بلخی مورخ و نویسنده مشهور و شاعر توانای این دوره است که در قرن چهارم نیز بسته شهرت وی بیشتر از لحاظ تالیفات قیمت داری است که برشتهٔ تحریر آورده. ابوالموید در اثر تشویق شاهان سامانی به نوشتن داستانهای پهلوانی و اخبار جهاندا ران آریایی قدیم شروع کرد و شاهنامهٔ مفصل گرد آورد [در آغاز کتاب تصریح شدم که مولف آنرا بنام ابو القاسم نوح بن منصور نوشته(۱) ] که آنرا شاهنامه بزرگ خوانده اند از مولفات نثری او علاوه بر شاهنامه، گرشاسبنامه و عجایب البلدان را میدانند(۲) مولف تاریخ سیستان در چند جا از ابوالموید و تالیفات او یاد کرده و جسته جسته اخباریرا از آنها نقل میکند مثلا در صفحهٔ ١٤ آن کتاب روایتی از عجایب بدینگونه دیده میشود« بوالموید بلخی و بشر مقسم اندر کتاب عجایب برو بحر گویند که اندر سیستان عجا یبهای بو دست که به هیچ جای چنان نیست . یکی آنست که یکی چشمه از فراه از کوه همی برآمد و بهوا اندر دوازده فرسنگ همی شد و آنجا بیکی شارستان همی فرود آمد و باو از شارستان همی بیرون شد و چهار فرسنگ کشت زار آن بود و اکنون هر دو جایگاه پدیدار است ، آنجا که چشمه می برآمد ، وشارستان و کشت زار، آن چشمه را افراسیاب پس از آنکه بسیار جهد کرد و لیارست بست تا دو کود ک خرد تدبیر آن بساختند چون تمام شد هر دورا بکشت و دخمهٔ ایشان اکنون برابر آن چشمهٔ بسته پیدا است.» از آثار نظمی ابوالموید منظومهٔ یوسف و زلیخا را می شمارند ودلیل براین مدعا تذکاری است که در مقدمهٔ بعضی از نسخ یوسف وزلیخا از او بعمل آمده : (۱) سبک شناسی ص ١٦ ج ٢ (۲) » » ص ١٨ ج ٢